Ermeni Mimarlığı Araştırma Fonu yöneticisi Samvel
Karapetyan, Ermenistan şehircilik bakanlığına bağlı Ulusal Mimari Müze
Enstitüsünde yapılan "Yeni Culfa" konulu konferansında konuştu. Karapetyan, ''Yeni Culfa'daki mezar
taşlarında yer isimler" konusunu sunarak, bu mezar taşlarındaki
yazıtlardan zengin bilgiler edinebildiğini dile getirdi. Uzman, göçmenlerin mezar taşlarından doğdukları yer ile
göç ettikleri yer olmak üzere iki grup isimlerin öğrenildiğini anlattı.
Karapetyan, "Bu husus Yeni Culfa'nın, göçmenlerin sığındığı diğer bölgelerle
bağlantıları olduğunu, örneğin Anadolu'dan Hindistan'a kadar, Mezopotamya'ya
kadar bulunan farklı bölgelerde doğan Ermenilerin, sonuçta Yeni Culfa'nın
mezarlığında defnedildiklerini, dolayısıyla hayatlarıyla, işleriyle bir şekilde
Culfa ile bağlı olmuş olduklarını gösteriyor", şeklinde konuştu.
Yeni Culfa'ya yerleşen ilk nesile ait mezar taşlarındaki
yer isimlerinin özellikle büyük önem taşıdığını vurgulayan uzman, bu ilk neslin
1604-1605 tarihlerinde tehcire tabi tutularak yerleştikleri bölgede Yeni
Culfa'yı kurduklarını hatırlattı.
Edinen bilgiye göre, şuanda Yeni Culfa'nın mezarlığında
17.-18. asırlara ait yaklaşık 12.000
mezar taşı bulunuyor ve bunlardan sadece her 100'den ikisinin veya
üçünün (yaklaşık 250) üzerinde doğdukları veya yaşadıkları yerin ismi
bulunuyor.
Eski anıt uzmanı, mezar taşlarının üzerindeki yer
isimlerinin tarih ve coğrafi bakımından çok önemli bilgi taşıdıklarını ifade
ederek, örnek olarak 18. yüzyılına ait bir mezar taşının üzerinde Syunik'in,
1720 tarihinden beri artık Ermeni nüfüsü hiç kalmayan Ajpaj köyünün ismi
kayıtlı olduğunu anlattı.
Daha önce bu köyünde Ermenilerin yaşadığı zamana dair bir
bilgimiz yoktu. Bunun dışında, bazı köylerin isimleri de artık tamamen
unutulmuş ve onların, memleketin neresinde bulunduğuna dair bize hiçbir bilgi ulaşmamıştır."
dedi. Bu bakımdan, mezarlıktaki bu eski yazıtların, tamamlayıcı ve
bilgilendirici değeri vardır.
Yeni Culfa, 17. asrın başlangıcında Batı Erenistan'dan
zorla göç ettirilen yaklaşık 300.000 Ermenilerin, İran'ın Isfahan şehrine
yerleşerek kurdukları bir semt.
Kaynak:
Ermenihaber.am
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.