Kürşat Bumin / kursatbmn@gmail.com
“Nereden nereye?” diye sormuyorsunuzdur umarım. Çünkü Nişanyan, Şirince köyünde yaptığı ve restore ettiği yapıların imara uygun olmadığı gerekçesiyle 2014’ten beri cezaevinde bulunuyor. Hatırlatmanın bu kadarı bile insanı acı acı gülümsetiyor değil mi? Nişanyan, Türkiye gibi (önümdeki değerlendirme ‘2015 sonu itibariyle’ diyor) mevcut 19 milyon yapının yüzde 6 7’sinin ‘ruhsatsız’ olduğu bir ülkede, doğru hesaplamışsam -İslam Peygamberi Muhammed’e hakaret ettiği gerekçesiyle verilen 13.5 ay hapis cezası dışında- 12 yıla yakın onanmış hapis cezasını çekmek için cezaevinde. Dört yıl yedi aylık bir cezanın da yolda olduğu söyleniyor.
20 yıl önce ‘şehir’ üzerine bir şeyler karalamış birisi
olarak başbakanın İstanbul’un ‘ucube’ yapılarından söz edişine ben de kulak
verdim. Başbakan son günlerde iyiden iyiye geliştirdiği hiddetli hitabet
tarzıyla şehrin bağrına ‘bir hançer’ gibi saplanmış bu yapıları gördüğünde ne
derece ‘üzüldüğünü ve mahvolduğunu’ dile getiriyordu. Mesela: “Eğer bir gemiyle
İstanbul’a doğru yaklaşıyorsanız, bir tarafta Süleymaniye, diğer tarafta da Gök
Kafes denilen bir ucube yan yana durduğunda bizim nesil Mimar Sinan’dan hiç
ders almamış diye insan üzülüyor, mahvoluyor. Tarihi Yarımada’ya şirk koşmak, o
yarımadayı tahakküm eden ne eser varsa bu şehre ihanettir. Aynı şeyi
Zeytinburnu kuleleri için de söylerim, diğer yapılar için de.”
‘Yavuz hırsız evsahibini bastırır’mış
Öyle kurnaz bir hitabet tarzı ki bu, dinleyenlerin
‘üzülüp mahvolma’ ile yetinmeyip suçluluk duygusuna kapılmamaları da neredeyse
imkansız! Sahi nasıl yaptık da bu ‘ata yadigârı’ şehri bir ‘ucube’ haline
getirebildik. İnsan ister istemez ecdat yadigârı şu deyimi hatırlamadan
edemiyor: ‘Yavuz hırsız evsahibini bastırır’mış!
Başbakan “Aynı şeyi Zeytinburnu kuleleri için de
söylerim” diyor. Kulelerin sakinleri bu
sözleri –herhalde- kulelerde hayat başlayınca olup biteni değerlendirmesi
istenen zamanın başbakanının “Küstüm”den ibaret açıklamasında olduğu gibi
salonlarında gülümseyerek dinliyorlardır…
Ayrıca unutmayın; bu kulelerin ‘traşlanması’ yönünde
Danıştay’dan çıkma bir karar uygulanmayı bekliyor.
‘Muhafazakar’ hükümetlerin marifeti
Başbakan bir ‘akademisyen’ olduğuna göre saymayı
biliyordur muhakkak. Sahaya çıkıp saysın teker teker İstanbul’daki ‘ucubeler’i
ve sorsun belediye başkanlarına bu yapıların doğum tarihlerini… Konuyu önceden
epeyce gözden geçirdiğimden kısa keseceğim: İstanbul’a ‘ihanet eden’ şehircilik
faaliyetleri -ne büyük bir çelişkidir ki- Menderes’ten başlayarak ‘muhafazakar’
hükümetlerin marifetidir. Tamam 1943’te İstanbul vali ve belediye başkanının
gerçekleştirdiği bir ‘güzelleştirme’ harekatı da yok değildir; ama bu uygulama
DP’nin yaptığının yanında çok zayıf kalır. Hoş bir tespit doğrusu:
‘Muhafakarlar eski şehre karşı!’
Yazıya başlarken asıl niyetim buraya kadar
karaladıklarımdan farklıydı. Önümde, sağ yanımda ‘Topbaş’ın ‘arsa cinlikleri’:
Hattat’a komşu villa arazisinde imar planları değiştirilmiş’ haber başlığı, sol
yanımda ise Sevan Nişanyan’ın hapishaneden
çıkarılmasını talep eden imza kampanyasının çağrısı.
Peki ya Nişanyan?
“Nereden nereye?” diye sormuyorsunuzdur umarım. Çünkü
Nişanyan, Şirince köyünde yaptığı ve restore ettiği yapıların imara uygun
olmadığı gerekçesiyle 2014’ten beri cezaevinde bulunuyor.
Hatırlatmanın bu kadarı bile insanı acı acı gülümsetiyor
değil mi? Nişanyan, Türkiye gibi (önümdeki
değerlendirme ‘2015 sonu itibariyle’ diyor) mevcut 19 milyon yapının
yüzde 6 7’sinin ‘ruhsatsız’ olduğu bir ülkede,
doğru hesaplamışsam -İslam Peygamberi Muhammed’e hakaret ettiği
gerekçesiyle verilen 13.5 ay hapis cezası dışında- 12 yıla yakın onanmış hapis
cezasını çekmek için cezaevinde. Dört yıl yedi aylık bir cezanın da yolda
olduğu söyleniyor.
Nasıl bir iştir bu böyle?
Nişanyan’ın İstanbul başta olmak üzere büyük şehirlerinden
başlayarak milyonlarca yapının
çoğunluğunun ruhsatsız olduğu bir ülkede, bir köyde inşa ve restore ettiği üç
beş yapıdan dolayı –biraz daha gayretle- müebbet cezasına çarptırılmasına az kalmış.
Besbelli ki bu iş ‘imar yasası’, ‘SİT alanı’, ‘imar
ruhsatı’ gibi mevzuata işaret edilerek anlaşılacak bir şey değil. Bütün bu
gayri kanuni ‘imar faaliyeti’ -Ataköy’de Maslak’ta filan değil- 1995’te
yerleştiği bir köyde cereyan ediyor. Üstelik Nişanyan, kalkıp da Şirince’yi
‘ucube’lerle donatmamış; tam tersine köydeki geleneksel mimari dokuyu
korumaya ve canlandırmaya çalışmış.
“Yüzlercesi gibi yok olmaya yüz tutmuş eski bir Rum köyünü yaşatmakla kalmamış,
köyü ihya etmiş, dünyaya, ülkemize ve turizme bir değer kazandırmış,
Şirincelilere ekmek kapısı açmıştır.” Bu konuyu uzatmaya gerek yok sanırım;
görenler biliyor, göremeyenler de görenlerden dinliyordur mutlaka…
Nişanyan, Ali
Nesin ile birlikte köyden 1 kilometre uzakta bir ‘matematik köyü’ de kurmuştur.
Yapıların ‘ucube’ olduğunu sanmayın; tamamı bağışlarla karşılanan yapıların
dökümü şöyledir: 40 yataklı dört koğuş, 50 kişilik bir derslik, hamam usulü
kubbeli iki banyo, bir yemekhane, bir anfi. Niçin? Ülkeden ve dünyadan gelen
misafir hocalar ders versin diye. Ali Nesin, matematik köyünün kuruluşunu bakın
nasıl anlatıyor: “Anlaşılmayan şu ki kaçak inşaata bayıldığımızdan kaçak inşaat
yapmadık, izin vermedikleri için mecbur kaldık. Kamu yararıyla bürokrasi
arasında kamu yararını seçtik. Bu köyün büyümesi için ben evimi bile sattım. Halk
bu projeye hep destek verdi. Bu köye gelen öğrenciler ve veliler hep memnun
ayrıldı. Ancak bu projeyi geliştirmek ve ayakta tutmak için TÜBİTAK yardım
etmemek için elinden gelini yaptı.”
Ve işte sonuç: Nişanyan 17 yıla yakın hapis cezasını
çekmek için cezaevinde…
Devlet isteyince Şirince’nin yıldızlarını bile
sayabiliyor
Erdoğan (başbakan) Zeytinburnu’ndaki kulelerden
(tamamlanıp olay olmasından önce) niçin haberdar olmadığını şöyle açıklıyordu:
“Benim bu yapılardan haberim olması mümkün değil. O tarafa gitmemiştim.
Gökdelenler yükselince gördüm. Yapılan her binadan benim haberimin olması
mümkün değil. Yıldızları da sayamam ki…”
Ama bakın, devlet
isteyince Şirince’nin yıldızlarını bile sayabiliyor… Şirince köyüne 1
kilometre uzaklıktaki matematik köyünün ‘ruhsatsız’ inşa edildiğini hemen o
dakika öğrenip kapısına mühürü vuruyor.
Son olarak bir soru: Sadece Şirince ile hatırlamadığımız,
ülkenin önemli düşünürlerinden birisi olarak da aklımızda olan Nişanyan’ı
tıkıldığı dört duvar içinde unutacak mıyız?
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.