Dünyanın en eski bayramı olarak bilinen Akitu bayramı
yeni yılı, yeni hayatı, bereketi ve dirilişi sembolize eder. Anadolu ve
Mezopotamya’nın kadim halklar binlerce yıl öncesinden sahip oldukları değerleri
bugünlere taşımak için bedel ödediler. Çünkü birçok farklı etnik, dini ve
kültürel grubun bir arada yaşadığı tarihi coğrafyalar, özünden koparılarak
tekleştirilmeye çalışıldı. Bunun sonucunda birçok medeniyet, kültür, inanç vb.
değerler yok edildi, geriletildi.
Öyle ki farklılıklar noktasında gayet zengin olan Anadolu
ve Mezopotamya’nın birçok yerli kadim halkları adeta yok edildi. Bugün bu
topraklarda Rumlar, Ermeniler, Süryaniler yok diyebileceğimiz kadar azlar.
Bunun yanında Alevi, Kürt (Kurmanc, Zaza), Laz, Çerkes vb. kültür grupları da
yoğun bir saldırıya uğradı.
Bütün bu saldırılara rağmen Kürt hareketinin büyümesiyle
tüm farklılıklar bir araya gelme şansı buldu. Onlarca yıldır yok sayılan, inkar
edilen halklar; kendi dillerine, inançlarına ve bayramlarına sahip çıkıyorlar.
Mesela daha geçenlerde kutlanan Newroz, Kürtlerin büyük bedelleri sonucunda
özgürce milyonlarca kişi tarafından kutlandı. Bugün bu toprakların en kadim
halklarından olan Süryaniler de günbegün varlıklarını hissettiriyorlar.
Özellikle Mardin Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Februniye Akyol Akay ve HDP
Mardin Milletvekili Erol Dora gibi Kürt siyasal hareketi içinde yer alan
Süryanilerin bu kimliği daha da görünür kıldığını belirtmeliyiz.
Akitu uzun yıllar kutlanamadı
Ülkemizdeki tekçi sistemden dolayı Süryani kimliğin
önemli değerlerinden olan Akitu bayramı da uzun yıllar kutlanamadı. İşin acı
tarafı, bir halkın kendi öz topraklarında kendi bayramlarını kutlayamamasıydı.
Bu durum 2005 yılına kadar sürdü. Bu konuda yasakların kalkmasıyla Süryaniler
onlarca yıl aradan sonra ilk defa Mardin-Midyat’ta Akitu bayramını tekrar
kutlamaya başladılar. Süryani mitolojisinde Akitu “Kötülük Tanrıları, güzel
olan her şeye saldırıyor ve yok ediyorlardı. Yaşam bir cehennemi andıracak hale
gelmişti. Sonra Tanrı Akitu, kötülük tanrıları ile savaştı ve onlara karşı
zafer kazandı. Akitu, zafer sonrası insanlara, hayvanlara ve bitkilere
yaşamaları için dünyayı yeniden yaratarak armağan etti” şeklinde anlatılıyor.
Bu sebeple olsa gerek ki Süryaniler, Akitu’yu
sevgi, barış ve kardeşlik duygusuyla kutlarlar.
Bereketin ve dirilişin bayramı
Ben de Akitu bayramı vesilesiyle HDP Mardin Milletvekili
Erol Dora ile konuşmak istediğimde Sayın Dora da kendisinin yurtdışındaki Akitu
kutlamalarından yeni geldiğini söyledi. Akitu’yu kendisine sorduğumuz Dora bu
bayramı “Asuri/Süryani halkının geleneksel olarak kutladığı ‘Akitu / Kha b’Nissan / Yeni Yıl’ bayramı,
her yıl 1 Nisan günü kutlanmaktadır. Dünyanın en eski bayramı olarak bilinen ve
bu yıl 6765’incisi kutlanacak olan Akitu bayramı yeni yılı, yeni hayatı,
bereketi ve dirilişi sembolize eder.” şeklinde açıklıyor. Devamında “Eski Asur
ve Babil dönemlerinde uzun süren kıştan sonra baharın gelişiyle tarımsal
faaliyetlerin başlama dönemi olarak 18 Mart gününden başlayarak 1 Nisan gününe
kadar 12 gün süren çeşitli törenler ve kutlamalar yapılırdı.” diyen Dora, bugün
ise kutlamaların sadece ya mart ayı sonunda ya da nisan ayı başında yapıldığını
belirtiyor.
“Dirilişe vesile olmasını diliyorum”
Süryaniler üzerindeki politikaların yıkımına da değinen
Dora bunu “Tarih boyunca Asuri/Süryani halkının yoğun olarak yaşadığı
Mezopotamya’da 1915 Seyfo soykırımı başta olmak üzere ve daha sonra meydana
gelen çeşitli katliamlar neticesinde günümüzde Asuri/Süryani halkı fiziki
varlığını büyük oranda yitirmiştir.
Azalmış nüfuslarına rağmen Türkiye,
Irak, Suriye, ve İran’da halen varlığını sürdüren Asuri/Süryaniler 1
Nisan bayramını hem anavatanlarında hem de diasporada her yıl coşkuyla
kutlamaya devam etmektedirler.” sözleriyle açıklıyor.
Akitu’yu Mezopotamya halklarının ortak bayramı olarak
tanımlayan Dora “Betnahrin (Mezopotamya) halklarının ortak kültürel değeri olan
Akitu bayramının genelde tüm Ortadoğu halklarına özelde de Irak’ta ve Suriye’de
katliamlara maruz kalan Asuri/Süryani halkı için yeniden bir dirilişe vesile
olmasını diliyorum.” ifadelerini kullandı.
Sonuç olarak her farklılığın, insanlık mirasının bir parçası olduğunu
düşündüğümüzde kaybettiğimiz her değerin bizden bir parçayı eksilttiğini fark
etmeliyiz. Bu anlamda ben de Akitu’nun, Irak ve Suriye’de barbar IŞİD
saldırısına uğrayan Süryanilerin özgürlüğüne vesile olması diliyorum.
Şato Brıhto Akitu!..(İG/NV)
İbrahim Genç
Gazeteci- Yazar. Ege Üniversitesi Türk Dili Edebiyatı
lisans ve Mardin Artuklu Üniversitesi Kürt dili Edebiyatı Yüksek Lisans mezunu.
Çalışmaları Evrensel Kültür, Tiroj, Agora gibi dergi ve Özgür gündem, Evrensel,
Radikal, Milliyet, Taraf, Zaman, Tigris, Yüksekova Haber gibi dergihaber sitesi
ve gazetelerde yayımlandı. İMC TV, Edessa TV, Kurdsat News, Amerika'nın Sesi
Radyosu'nda program yorumcusu. Dilbilim, Kürtçe anadilde eğitim, ülke içi
güncel politik gelişmeler, Ortadoğu, Kürt sorunu gibi konularda yoğunlaşıyor.
Halen Yüksekova Haber'de yazıyor, Ankara'da yaşıyor.
1 yorum:
Kimileri 1 Mayıs'ta kutlandığını iddia ediyorlar?
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.