Kati Piri: Avrupa Birliği ve Türkiye'nin birbirlerine
ihtiyacı var. Ayrıca, göç konusu da dahil işbirliği yapmak mecburiyetindeler.
Bununla birlikte, aynı zamanda katılım müzakereleri yürütmekte olan bir aday
ülkede yaşananları görmezden gelemeyiz. Burada, Avrupa Parlamentosu’nda geniş
bir çoğunluk, medya özgürlüğü ve Güneydoğu’da yaşanmakta olanlarla ilgili
kaygılarını dile getiriyor. Avrupa Parlamentosu'nun çoğunluğu bu sorunlara
yanıt olarak 23 (yargı ve temel haklar) ve 24 (adalet, özgürlük ve güvenlik)
numaralı müzakere başlıklarının açılmasını savunuyor. Türkiye’de işlerin iyi
gittiği düşündüğümüz için değil, bu konularda diyaloğumuzu daha da
arttıracağına inandığımız için istiyor.
***
Avrupa Parlamentosu Türkiye Raportörü Kati Piri, DW
Türkçe’nin sorularını yanıtladı. Piri, Türkiye adaylık kriterlerini yerine
getirmediğinde bunların dile getirilmek zorunda olduğunu söyledi.
"Türkiye'de
yaşananları görmezden gelemeyiz"
DW: Türkiye hakkındaki raporunuz rahat çoğunlukla Avrupa
Parlamentosu (AP) tarafından kabul edildi. Kısaca, bu yılki raporunuzun ana
mesajları nedir?
Kati Piri: Avrupa Birliği ve Türkiye'nin birbirlerine
ihtiyacı var. Ayrıca, göç konusu da dahil işbirliği yapmak mecburiyetindeler.
Bununla birlikte, aynı zamanda katılım müzakereleri yürütmekte olan bir aday
ülkede yaşananları görmezden gelemeyiz. Burada, Avrupa Parlamentosu’nda geniş
bir çoğunluk, medya özgürlüğü ve Güneydoğu’da yaşanmakta olanlarla ilgili
kaygılarını dile getiriyor. Avrupa Parlamentosu'nun çoğunluğu bu sorunlara
yanıt olarak 23 (yargı ve temel haklar) ve 24 (adalet, özgürlük ve güvenlik)
numaralı müzakere başlıklarının açılmasını savunuyor. Türkiye’de işlerin iyi
gittiği düşündüğümüz için değil, bu konularda diyaloğumuzu daha da
arttıracağına inandığımız için istiyor.
DW: Sığınmacılar konusu Türkiye ile Avrupa Birliği arasında
önemli bir diyalog konusu haline geldi. Bu konuda varılan anlaşma ile Avrupa
Parlamentosu’nun bu anlaşma hakkında söyledikleri arasında fark var. Bu fark
hakkındaki değerlendirmeniz?
Kati Piri: Bu konuyu bu hafta Strasbourg'da da tartıştık. AB
Konseyi başkanı Donald Tusk varılan anlaşmanın mükemmel olmadığını tartışmanın
başında söyledi. Türkiye'de de herkesin, bu anlaşmanın mükemmel olmadığını
bildiğini sanıyorum. Anlaşmanın gerçekleşmesi uygulamaya bağlı. Burada üç nokta
önemli. Öncelikle, anlaşmanın uluslararası ve Avrupa hukukuyla uyumlu olması
gerekiyor. Şu anda Yunanistan’da sahada çalışan insan hakları örgütlerinin
kaygıları var. AB’nin orada yaptıklarının henüz Avrupa ve uluslararası hukukla
uyumlu olmadığını söylüyorlar. Sığınmacılara güvenli ve yasal yollar açılmasını
da sağlamalıyız. Türkiye’yle sığınmacı yükünü aynı zamanda böyle
paylaşabiliriz. Yani AB’ye gelen sığınmacıları kabul ederek. Üçüncü olarak da
tüm bunların sığınmacılar için de faydalı olması gerekiyor. Yani bize yardım
etmesi, yükün paylaşılması ama aynı zamanda Avrupa’ya gelmek isteyen
sığınmacılara açık kapımız olmalı, aynen şu an topraklarında 3 milyondan fazla
sığınmacı barındıran Türkiye’nin son 5 yıldır yaptığı gibi.
DW: Türkiye ile varılan anlaşmadan beklentiler mi çok yüksek
sizce?
Kati Piri: Bu kiminle konuştuğunuza bağlı. Benim bağlı
olduğum siyasi grupta dahi bu konuda görüş ayrılıkları var. Burada sadece
ideolojik bölünmeden söz etmiyoruz, bölünme aynı zamanda ulusal planda
yaşanıyor. Almanya, Hollanda ve İsveç gibi geçen yıl en fazla sığınmacı kabul
eden ülkeler durumun böyle devam edemeyeceğini gördüler. Yani, kontrol
edilemeyen göç akını, bazı ülkelerin ellerinden geleni yapması, diğerlerinin
hiçbir şey yapmaması gibi. Bu ülkeler duruma daha pragmatik yaklaşıp, anlaşma
için öncü oldular. Elbette ülkeniz hiçbir sığınmacı almıyorsa, anlaşmayı
eleştirmek daha kolay. Dürüst olmak gerekirse, sivil toplum kuruluşlarından
gelen eleştirileri çok ciddiye alıyorum. Bunları dikkate almamız gerekiyor.
Fakat ülkelerine sığınmacı alınmasını istemeyen parlamenter meslektaşlarımın
eleştirilerinin ciddiye alınmasına karşıyım.
DW: Türkiye’yle varılan anlaşma aslında bir paket. İçinde
Türk vatandaşları için vize konusu ve Ankara ile yeni müzakere başlıklarının
açılması da var. AP genel kurulundaki Türkiye oturumunda yaptığınız konuşmada
anlaşmanın bu haline sıcak bakmadığınızı hissettirdiniz. Bunu açabilir misiniz?
Kati Piri: Tabii. Türkiye’de insanlar son 10 yılda,
özellikle katılım müzakerelerinin başlamasından sonra, büyük hayal kırıklığı
yaşadılar. Türk hükümeti reform yapsa da burada Avrupalı siyasilerin
‘Türkiye’nin ne yaptığı önemli değil, biz sadece onu AB içinde istemiyoruz”
dediğini duydular. Ben de bunun adilane olmadığını söylüyor, eleştiriyorum.
Şayet bir ülke reform yapıyorsa süreci hızlandırmalıyız. Şimdi ise tersi
oluyor. Türkiye’de reform yapılmıyor, hatta gerileme var. Fakat aynı
siyasilerin, Ankara ile göç alanında işbirliği adına “süreci hızlandırıp
müzakere başlıkları açalım” dediğini işitiyorsunuz. Genişleme süreci AB
vatandaşları ve Türk vatandaşları için, sadece başarı ve gerçekleştirilen
reformlar temeline oturtulursa saygın bir süreç olarak kalabilir. Bu sürecin,
göç pazarlığı da dahil hiçbir konuyla ilişkilendirilmemesi gerektiği
düşüncesindeyim… Vize serbestisine gelince; bu konuyu Türkiye ile iki yıldır
müzakere etmekteyiz. Ben ve Türkiye raporunu kabul eden Avrupa Parlamentosu da
bunu desteklemekteyiz. Türkiye teknik kriterleri yerine getirir getirmez,
derhal vizeyi kaldırmalıyız.
DW: Türkiye'nin gerekli kriterleri yerine getirmesi halinde
Avrupa Parlamentosu'nun vize serbestisine yeşil ışık yakacağına inanıyor
musunuz?
Kati Piri: Evet. Kesinlikle inanıyorum. Kimi zaman
eleştirenler sesleri en çok çıkanlardır. Bu hafta Strasbourg’da da gördük. 23
ve 24’üncü müzakere başlıklarının açılması çoğunluğun kabulünü gördü. Eleştirel
sesleri kimi zaman medyada daha çok duyuyor olabilirsiniz. Fakat burada
çoğunluk Türkiye’de olup bitenlere karşı eleştirel olmakla birlikte, ilerlemek
de istiyor. Türkiye’yi eleştirip, ellerimizi çekmek ve Türkiye’yle yapacak bir
şeyimiz yokmuş gibi kapıları kapatmak istemiyoruz. Avrupa Parlamentosu’nun
çoğunluğu Türkiye ile yoğun işbirliğinden yana ve bu diyalog sayesinde
Türkiye’de reform süreci çabalarının artmasını ümit ediyoruz. Aynen geçmişte
olduğu gibi.
DW: Raporunuz kabul edildi. Türkiye ile Avrupa Parlamentosu
arasındaki ilişkilerde bundan sonraki adım ne olacak?
Kati Piri: Elbette yaşam bir raporun kabul edilmesiyle
değişmiyor. En azından önemli konuları görebiliyoruz. Avrupa Parlamentosu’nda
net bir çoğunluğun nerede olduğunu görebiliyorsunuz. Türk hükümeti de kalkıp,
‘Avrupa Parlamentosu’nda bizi eleştirenler var’ demekle yetinemez. Üzgünüm. 28
ülkede demokratik yollardan seçilmiş parlamenterlerin çoğunluğu ifade özgürlüğü
ve Kürt azınlığın durumu gibi konuları gündeme taşıyor. Bunlar sadece birkaç
bireyin eleştirileri olarak değerlendirilemez. Avrupa Parlamentosu ve TBMM
olarak bir Karma Parlamento Komisyonumuz var. Bu Komisyon içinde Türkiye’den
yeni üyeler bulunuyor. Eleştirinin derhal hakaret olarak ele alınmadığı samimi
bir diyalog başlatabiliriz. Ben örneğin, Türk mevkidaşlarımın AB’nin
sığınmacılar konusundaki politikasıyla ilgili eleştirilerini dinlemekten
hoşlanıyorum. Bu politikayı ben de eleştiriyorum. Birbirimize karşı kimi zaman
saldırganlığı aratmayan dil kullanmaktan vazgeçelim. Türkiye’nin AB’ye katılım
sürecindeyiz. Bu da Türkiye’nin objektif kriterleri yerine getirmesi anlamına
geliyor. Türkiye bunları yapmadığı zaman da söyleyebilmeliyiz.
DW: Türkiye ile yeni müzakere başlıkları açılması AB-Türkiye
ilişkilerine yeni bir ivme kazandırmaya yetecek mi? Avrupa’da yükselişte olan
popülizm ve aşırı sağ da dikkate alındığında sorun daha politik değil mi?
Kati Piri: Başlıkların açılması sorunları birden çözecek
sihirli bir değnek değil. Söylediğim gibi, Türkiye’nin içindeki gelişmelerle
ilgili kaygı dile getirmekle birlikte müzakere başlıklarının açılmasından
yanayız. Fakat bu kaygılar başlıkları açıyoruz diye bir yere gitmiyor.
İşbirliği yapmamız, yoğunlaştırmamız gerektiği ve bu ortaklığın nereye
götüreceği bağlamında Avrupa vatandaşlarını ikna etmenin tek yolu Ankara’dan da
pozitif işaretler almaktan geçiyor. Bu nedenle bu yıl büyük öneme sahip.
Kıbrıs’ta yeniden birleşme görüşmeleri devam ediyor. Onlarca yıldır süren bu
sorunun çözümüne katkı sağlayacağı konusunda Türk hükümetine güveniyorum.
Olursa çok pozitif katkı sağlar. Avrupa ve uluslararası hukuka uygun olduğu
sürece, sığınmacılar konusundaki işbirliğimizin pozitif katkı sağlayacağına
eminim. Türkiye’de de Kürt barış sürecinin yeniden başlaması, gazetecilere
baskının sona ermesi, barış için dilekçe imzalayan akademisyenlere baskının son
bulması, Ankara’dan gelecek tüm bu işaretler, yakınlaşmamız için bize çok
yardımcı olacaktır.
© Deutsche Welle Türkçe
Kayhan Karaca / Strasbourg
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.