Dorian Jones
Diyarbakır’daki Surp Giragos Kilisesi’nin geçen yıl
açılması, kentin bir avuç Ermeni nüfusu ile uluslararası diasporayı bir araya
getirmişti. Diyabakır’da son dönemde büyük Ermeni kiliselerinin tamiri ve
tekrar açılması Türkiye’nin kalan az sayıda Ermeni nüfusu için bir umut
oluşturuyor. Ancak PKK’yla süren çatışmalar bölgedeki bu sayılı Ermeni
toplumunu da tehdit ediyor.
(Diyarbakır’daki Surp Giragos Kilisesi’nin geçen yıl açılması, kentin bir avuç Ermeni nüfusu ile uluslararası diasporayı bir araya getirmişti).
Diyarbakır’daki Surp Giragos Kilisesi’nin geçen yıl
açılması, kentin bir avuç Ermeni nüfusu ile uluslararası diasporayı bir araya
getirmişti.
Kilisenin tamiri, Türkiye’nin Ermeni nüfusunun canlanması
adına bir umut sembolü olmuştu.
Ancak bu umut hükümetin Surp Giragos ve 6 diğer kiliseyi
istimlak etmesiyle söndü.
Surp Giragos Vakfı’ndan Gafur Türkay, istimlak kararının
geçmişin karanlık günlerini hatırlattığını söylüyor.
Yasaya göre kiliselerin istimlak edildiğini söyleyen
Türkay, yetkililere bunu sorduklarında ise “Hayır edilmediler” cevabını
aldıklarını ifade ediyor. Türkay, 1936’da ‘Varlık Vergisi’ nedeniyle mallarına
el konulduğunu, hala bunları geri alabilmek için mücadele ettiklerini
hatırlatıyor ve bu nedenle endişeli olduklarını, korktuklarını söylüyor.
İstimlak kararıyla ilgili tartışmalar Diyarbakır’ın Sur mahallesini
güzelleştirme çalışmalarının bir parçası olsa da, mahalle son aylarda PKK ile
çatışmalarda büyük zarar gördü.
HDP’li belediye Surp Giragos’un tamirine mali destek
verdi. Belediye, kent merkezinin çok kültürlü ve çok dinli karakterini
canlandırmak istiyor.
Siyaset bilimci Cengiz Aktar, kilisenin sembolik öneme
sahi olduğunu söylüyor.
Diyarbakır’ın soykırımdan önce bir Ermeni kenti olduğunu
söyleyen Aktar, şimdi çok az kişi kalsa da kilise tamirinin kayda değer
olduğunu belirtiyor. Hem Ermeni toplumunun hem de yerel yetkililerin
restorasyon boyunca desteklerini ön plana çıkardıklarını söyleyen Aktar, bu
projenin dünya çapındaki Ermeni topluluklarının da ilgisini çektiğini
belirtiyor.
Surp Giragos Kilisesi, aileleri sonradan Müslüman olmuş
Ermeniler’in tekrar inançlarını ve kimliklerini keşfettikleri bir merkeze
dönüşmüştü. Ancak PKK ve devlet arasındaki çatışmalar, Ermeniler hakkındaki
tarihsel önyargıları ve kuşkuları yine su yüzüne çıkardı.
PKK’lılara Ermeni diyen bakanlar oldu. Ermeni karşıtı
ifadeler içeren ve Türk güvenlik güçlerinin çizdiği iddia edilen duvar
yazılarına kentin her yerinde rastlamak mümkün.
Adlarını vermek istemeyen Diyarbakırlı Ermeniler
korktuklarını söylüyor.
Bir Ermeni, herkesin korktuğunu söylerken “1915’te
Ermeniler’e yapılan şimdi Kürtler’e yapılıyor” diyor. O yıllardaki mantığın
bugün aynen hüküm sürdüğünü söyleyen bu kişi, aynı şeyleri tekrar yaşamak
istemediklerini söylüyor.
Geçen sene PKK ile ateşkes üçüncü yılına girerken,
Diyarbakır da zengin çok kültürlü ve çok dinli geçmişini tekrar keşfediyordu.
Surp Giragos’un tamiri bu değişimin bir sembolü olmuştu. Uzmanlar, savaşın
bölgeye dönmesiyle umudun yerini korkunun aldığını, bunun özellikle de küçük
bir topluluk olan Ermeniler için geçerli olduğunu belirtiyor.

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.