Katoliklerin ruhani lideri ve Vatikan Şehir Devleti
Başkanı Papa Francesco’nun 24-26 Haziran’da Ermenistan'a yapacağı ziyareti
sırasında “soykırım” ifadesini kullanıp kullanmayacağı merak konusu olurken,
Vatikan Basın Sözcüsü Peder Federico Lombardi’den ilginç bir çıkış geldi. Basın
toplantısında neden “soykırım” kelimesini kullanmadığına ilişkin bir soruya
Lombardi, “Korkunç bir katliam yaşandığını kimse inkâr etmiyor. Zaten bunun
için de Tsitsernakaberd Anıtı’nı (Ermeni Soykırımı Anıtı) ziyaret etmeye
gideceğiz, ancak politik-sosyolojik bir tartışma tuzağına düşmek istemiyoruz”
diye karşılık verdi.
Papa’nın başkent Erivan’dan başlayacak olan 14’üncü
yurtdışı ziyaretinin mottosu, “Papa Francesco Kafkaslar’da. Hıristiyanlığı ilk
kabul eden ülkeye ziyaret'' olarak belirlendi.
Ziyaretin logosunda ise, Hor Virap Manastırı ve Ararat
Dağı'nın resmi ile Ermeni Apostolik Kilisesi’nin rengi olan mor ve Roma Katolik
Kilisesinin sembolü olan sarı yer aldı.
Papa Francesco, selefi 2. Jean Paul’un 2001 yılındaki
ziyaretinden sonra Ermenistan’a gidecek olan ikinci Katolik Kilisesi lideri
olacak.
Ermenistan’ın, ruhani liderin Eylül ayı sonunda gideceği
Gürcistan ve Azerbaycan’ı da kapsayan Kafkasya turunun ilk ayağı olacağı
vurgulandı.
Yaklaşık 50 saat sürecek olan ziyaretin programına
ilişkin Vatikan Basın Sözcüsü Peder Federico Lombardi bir brifing verdi.
Peder Lombardi, Papa’nın neden Ermenistan, Azerbaycan ve
Gürcistan’a aynı anda gitmediğine ilişkin bir soruya, “Farklı nedenlerden
dolayı. Bunlardan bir tanesi, Gürcistan Patriği’nin bu tarihlerde Girit’te
(Ortodoks Konsili nedeniyle) olması gerektiği” diye yanıt verdi.
Lombardi bu ziyaretin nedenleri arasında, yerel Katolik
Kilisesi’ni teşvik etmek ve Papa’nın bütün Ermeni halkına verdiği destek ve
dostluğu göstermek olduğunu kaydetti.
Papa’ya, Türklerin tehcirden kurtardığı çiftçilerin
torunu eşlik edecek
Peder Lombardi bu ülkede Papa’ya, Ermeni bir çiftçi olan
arkadaşının kızı Evangelina Himitian’ın eşlik edeceğini de duyurdu. Papa’nın
biyografisini de yazmış olan Himitian’ın dedelerinin, tehcirden kaçarken bazı
Türk çiftçiler tarafından kurtarıldığı da vurgulandı.
Açıklanan programa göre, Cuma günü öğleden sonra Papa ile
Ermenilerin ruhani lideri ve Ermeni Apostolik Kilisesi'nin başı Tüm Ermeniler
Katolikosu. 2. Karekin ile Eçmiyazin Katedrali’nde ortak bir ayin düzenleyecek.
Bunun ardından Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan
ile bir araya gelecek olan Papa, ertesi gün ise Ermeni Tehciri sırasında
ölenlerin anısına adanan anıt Tsitsernakaberd’ı ziyaret edecek.
Ruhani lider bunun ardından, dönemin papası 15.
Benediktus tarafından tehcirden kurtarıldıktan sonra Roma yakınlarındaki Castel
Gandolfo’da bulunan Papalık yazlık konutunda ağırlananların soyundan gelen bazı
kişilerle buluşacak. Papa aynı gün Gümrü’deki bir ayine katılacak.
Papa Francesco, programının son gününde ise,
Ermenistan’da Hristiyanlığı yayan ilk isim olan Aziz Aydınlatıcı Gregor’un,
içinde bulunan kuyuda 12 yıl boyunca yaşadığına inanılan Hor Virap
Manastırı’ndaki ayinde bulunacak.
Ruhani lider burada, barışın simgesi olarak Ararat
Dağı’na doğru güvercinler uçuracak.
Soykırım diyecek mi?
Bu arada basın mensuplarına dağıtılan ziyaret programında
2. Karekin ile Papa Francesco’nun imzalayacağı görülen ortak bildirinin daha
sonra programdan çıkarıldığı anlaşıldı.
Peder Lombardi buna ve Papa’nın ziyareti boyunca
“soykırım” ifadesini kullanıp kullanmayacağına ilişkin, “2001 yılında Papa 2.
Jean Paul ve 2. Karekin tarafından imzalanan ortak bildiride ‘soykırım’ ifadesi
kullanılmıştı ve bu geçen sene Papa Francesco tarafından, Ermeni otoritelerinin
katıldığı Vatikan’daki ayin sırasında da telaffuz edildi. Şimdi herhangi bir
ortak bildiri öngörülmüyor. Ancak bu konuda bir yenilik olur mu bilmiyorum”
açıklamasını yaptı.
Sınırın açılması için güvercinli mesaj
Lombardi, Papa’nın halihazırda kapalı olan
Ermenistan-Türkiye sınırının açılmasını teşvik etmek için buraya gideceği
iddiasına ise, “Programda böyle bir şey yok. Papa zaten programı kapsamında,
sınıra, Ararat Dağı’na doğru güvercinler uçuracak. Bunun anlamı zaten çok açık”
diye karşılık verdi.
“Neden soykırım demiyorsunuz?”
Öte yandan Peder Lombardi’nin, basın toplantısı sırasında
sürekli “soykırım” yerine “Metz Yeghern (Büyük Felaket)” ifadesini kullanması,
bir İtalyan gazetecinin, “Türklerin tepkisini çekmemek için mi soykırım
kelimesini kullanmaktan imtina ediyorsunuz?” yönündeki eleştirel sorusuna yol
açtı.
Lombardi ise buna, “Sizi, bir Ermeni arkadaşımın bana
söylediği bir şeyle cevaplamak istiyorum. O bana, Metz Yeghern ifadesinin,
soykırım kelimesinden daha sert olduğunu söyledi. Ben de bu ifadeyi, köşeye
sıkıştıran sorulara maruz kalmamak için özellikle kullanmayı tercih ediyorum”
diye karşılık verdi.
“Hiçbirimiz korkunç katliamlar olduğunu inkar etmiyor,
bunu gayet iyi biliyoruz ve bunu zaten tanıyoruz” diye sözlerine devam eden
Sözcü Lombardi, “Zaten bunun için de anıtı (Tsitsernakaberd) ziyaret etmeye
gideceğiz, ancak politik-sosyolojik bir tartışma tuzağına düşmek istemiyoruz,
biz içeriğe dikkat çekmek istiyoruz. Ben Büyük Felaket terimini kullanmaya
devam edeceğim, çünkü bizim Ermeni kardeşlerimiz de bunu kullanıyor” diye
konuştu.
Papa Francesco’nun, 1915 Olayları’nın 100’üncü yılı
münasebetiyle 12 Nisan 2015’te Vatikan’da yönettiği ayinde “Yüzyılın ilk
soykırımı Ermenilere yapıldı” ifadelerini kullanması üzerine Vatikan ile
Türkiye arasındaki diplomatik ilişkiler bozulmuştu.
Bundan 10 ay sonra Vatikan tarafından yapılan bir
açıklamada Ermeni terör örgütü tarafından öldürülen Taha Carım da anılmış, bu
gelişme Türkiye tarafından “müspet” bulununca diplomatik ilişkilerde düzelme
kaydedilmişti. Böylece 12 Nisan 2015’te geri çağrılan Büyükelçi Mehmet Paçacı,
Vatikan’daki görevine geri dönmüştü.
DHA

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.