Etyen Mahçupyan / emahcupyan@karar.com
Gülenci darbede ABD rolüne ilişkin epeyce geniş bir fikir
birliği var. Öne sürülen argümanlar, daha önceki darbelerin ABD onayıyla
yapılması, Gülen’in ABD’de ikamet etmesi ve Gülencilerin elde ettiği kozmik
sırların yabancı ülkeler için değeri… Ne var ki bunların hiçbiri yaşadığımız
darbenin arkasında ABD olduğuna dair bir nedensellik gücüne sahip değil. ABD bu
darbeyi önceden bilmiş, hatta desteklemiş de olabilir… Ama ileri sürülen
‘nedenler’ bu sonuca varmak için ne yeterli, ne de gerekli. Somut delile ise şu
ana kadar sahip değiliz.
***
Klişeler üzerinden meseleye bakmak, ideolojik
yaklaşımımızı veya ABD’nin rolü konusunda inancımızı pek tutabilir ama maalesef
bir düşünme faaliyetini ifade etmez. ABD hakkında komplocu bakışın doğru
olduğuna inananlar, Türkiye’nin ABD’den uzaklaşmasının sonuçlarını da düşünüp,
komplo teorisini bir de tersten kurmak durumundalar. ‘Bu darbe kimin işine
yarardı’ sorusu ne denli meşru ise, ‘Batı’dan kopan Türkiye kimin işine
yarardı’ sorusu da o denli zihin açıcı olabilir.
Öte yandan ABD’nin Gülenci darbeyi gerçekten de önceden
bilmediğine kimse garanti veremez ve zaten inandırıcı da olmaz. ABD içinde bu
darbeden önceden haberdar olanların mevcudiyeti yüksek bir ihtimal… Ancak bu
kişilerin Obama hükümetine bilgi verip vermediğini şu an için bilmiyoruz.
Hükümetin bilgisi olsaydı bile kılını kıpırdatmayacağı, Türkiye’yi uyarmayacağı
da iddia edilebilir. Çünkü hem ABD’nin geçmiş performansı bu yönde, hem de iki
ülke arasındaki limoni durumlar dikkate alınırsa, ABD’de hangi hükümet olursa
olsun Türkiye’deki bir darbenin ‘bekle gör’ politikası içinde ele alınacağını
öngörebiliriz. Daha spekülatif bir bakışla, ABD’nin kalıcı olmayı hedefleyen
askeri müdahaleleri daha doğrudan desteklemiş olduğunu ve Gülenci girişimin de
bu yönde olduğu için muhtemelen ABD desteği olmadan hayata geçirilmeyeceğini de
savunabiliriz.
***
Ancak bunların hiçbiri bu darbenin arkasında ABD olduğunu
kanıtlamaz. Bunların hiçbiri öznenin niyeti ile sonuç arasında nedensel bir bağ
kuramaz. Bu tür iddialar öznenin, yani ABD’nin ‘niçin’ Türkiye’de darbe
istediğini irdelemekle işe başlamak zorunda. Askerler tarafından yönetilen bir
Türkiye’nin daha istikrarlı olma ihtimali mi var? İstikrarsız bir Türkiye’nin
varlığında Ortadoğu’daki ABD planının işlemesi mümkün mü? Türkiye iç savaşa
sürüklendiği takdirde Batı dünyasının daralacağı, göçmenler de düşünüldüğünde
terörün Batı’ya yerleşeceği açık değil mi?
Ancak bir an için bütün bunların ‘ötesinde’ bir amacın
varlığını düşünelim. Diyelim ki ABD’nin derdi Erdoğan’dan kurtulmaktı ve bunun
ancak istikrarsızlık pahasına mümkün olduğunu düşündü. İyi de, bunun için darbe
yapmaya gerek yok ki… İktidarın Kürt, Alevi ve laik kimlikler nezdinde gelip
dayandığı tıkanma noktaları var ve bu fay hatlarının iç içe geçirilerek
kaşınması zaten istenen sonucu verebilir. Hele sıkışmış olan ekonominin dış
finans kaynaklarını kesecek birkaç adımın da aynı anda atılması durumunda…
***
Aklımızı başımıza alıp şu gerçeği görmemiz gerek. Türkiye
bir süredir sorunlarını çözemiyor ve giderek kırılgan hale geliyor… ABD’de
biraz kurumsal akıl varsa, asıl korku Türkiye’nin kaosa düşmesi, karşılarında
muhatap kalmaması ve de olası muhatabın istikrar üretememesi
olmalıdır.
Ama yine de meraklıları ille de darbeyi ABD yaptı diye
inat edebilirler. CIA mavalları uydurup ille de işin arkasına ABD’yi koymak,
Gülencileri hafife almak isteyebilirler. Ancak
ilave bir varsayıma muhtaçlar: ‘ABD aptaldır’… Eğer
aptalsa ABD gerçekten de darbeyi desteklemiş olabilir. Ne yazık ki bu yönde de
elimizde delil yok henüz…
ODTÜ, Gazi
Üniversitesi, Ankara Üniversitesi dahil 9 üniversiteye rektör atandıBakan Işık:
Hala yakalanamayanlar var, özel kalem müdürüm firardaÖzel kalem müdürüm
firardaHala yakalanamayanlar varNazlı Ilıcak’ın da bulunduğu 21 kişi adliyeye
sevk edildi - son dakika haberleriMustafa Karaalioğlu yazdı: Uğursuz gecede
kafa karıştıran boşluklarTuğgeneral Cemal Akyıldız darbeci askere cebinden
çıkardığı bir şeyi gösteriyor2016 YAŞ kararları tam liste - Atanan ve terfi
edenler listesi - Son dakika haberleri15 Temmuz darbe planının kod adı
\'Pars\'mışDarbeci hainlerden Fethullah Gülen itirafları2016 LYS tercihleri
başladı - Üniversite tercihleri nasıl yapılır? 2016 Tercih kılavuzu tıkla
öğrenTSK FETÖ mağduru 500 pilotu geri çağırdıFETÖ’nün Mustafa Karaalioğlu’na
attığı iftiralar için 84 bin TL tazminat FETÖ’cü cuntacılardan temizlenmeye
çalışılan TSK yeniden şekilleniyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.