Ayşe Karabat
Türkiye’nin askeri harekât başlattığı Cerablus'un
kontrolü üç açıdan önem taşıyor: IŞİD’in yok edilmesi, PKK'nın Suriye kolu
PYD’nin Türkiye sınırını kuşatmasının önlenmesi ve Suriye muhaliflerine alan
açılması. Türkiye’nin askeri harekât başlattığı Cerablus hem Türkiye’nin, hem
Suriye’nin hem de Ortadoğu’nun geleceği açısından kritik önemde. Cerablus,
Türkiye’ye de en son Gaziantep’te olmak üzere bir çok saldırıda bulunmuş
IŞİD’in batıya açılan son önemli kapısı.
IŞİD, Haziran 2014’te Musul’u ele geçirdikten sonra
hilâfet de ilan etti. Arkasından da elinde tuttuğu toprakları genişletmeye
başladı. Suriye ve Irak’ta kontrol altına aldığı topraklar geniş bir alana
ulaştı. Ancak, ABD öncülüğündeki koalisyon IŞİD’i geriletmeye başardı. Gelinen
noktada bu gerileme sonucu IŞİD’in dünya ile bağlantısını sağlayan son önemli
bölge Cerablus. Yakın bir zamanda Mumbuç’u da kaybeden IŞİD gücünün önemli bir
kısmını da Cerablus’a yığdı. Cerablus’tan IŞİD’in temizlenmesi durumunda,
örgütün iyice gerileyeceği düşünülüyor. Bu, bütün dünyayı da rahatlatacak bir
durum.
Türkiye’nin çevrelenmesi engellenecek
PKK’nın Suriye kolu PYD, Suriye’de iç savaş başladıktan
sonra 2014 Ocak ayında önce Cezire’de sonra da Afrin ve Kobani’de kanton
kurduğunu ilan etti.
Türkiye, defalarca PYD’ye tek taraflı eylemlerden
kaçınması ve Suriye’nin geleceğinin, Suriye halkının tamamı tarafından
belirlenmesi gerektiğini dile getirdi. Ancak, bu uyarıları dikkate alınmadı.
ABD, IŞİD ile mücadelesinde PYD’yi kara gücü olarak devreye soktu. Haziran 2015’te PYD iki kantonunu, Cezire ve
Kobani’yi birleştirdi. Bu iki kanton arasındaki alanı ağırlıklı olarak IŞİD’den
aldı. Buralarda nüfus değişiklikleri de yaptı.
Birleşen iki kantonun batıdaki Afrin kantonuyla da
bütünleşmesi durumunda, Suriye’nin kuzeyinde, bütün Türkiye sınırı boyunca,
PKK’nın Suriye kolu PYD’nin yönettiği bir yapılanma ortaya çıkacak. Türkiye’nin
Ortadoğu ile olan bağının arasına bu yapılanma girmiş olacak. Şimdilik bu iki
kanton arasında Cerablus ve Azez arasındaki bölge var. Bu bölgenin Azez’den
Çobanbey’e kadar olan yaklaşık 40 kilometrelik kısmı muhaliflerin, Çobanbey’den
Cerablus’a kadar olan kısmı da IŞİD’in elinde.
Türkiye, PYD’nin kontrolündeki bu iki kantonun birleşmesinin
önlenmesi için PYD’nin Fırat’ın batısına geçmemesi için defalarca uyarıda
bulunmuştu. ABD’nin PYD’nin Fırat’ın batısına geçmemesi için söz verdiği de
biliniyor. Ancak PYD, Türkiye’nin kırmızı çizgisi olarak ilan ettiği Fırat’ın
batısına, Türkiye sınırı boyunca değil ama daha güneyden geçerek Mumbuç’u aldı.
ABD, Mumbuç’ta PYD güçlerinin kalmayacağına ilişkin açıklamalar yapsa da şu
anda PYD o bölgede.
Muhaliflere alan
Rus desteği alan Şam Yönetimi, Suriye’deki diğer
muhalifleri son bir yılda ağır bir biçimde geriletti. Özellikle son zamanlarda
Halep zaman zaman kuşatma altında kalıyor. Bu da muhalifleri zor durumda
bırakıyor. Ayrıca Azez’deki muhaliflerle, İdlib’deki muhalifler arasında bir
bağlantı da yok. Bu iki alan arasındaki koridor Ocak ayında Şam tarafından
kapatıldı. Türkiye’nin başlattığı Cerablus harekâtına Özgür Suriye Ordusu
şemsiyesi altında Suriye muhalifleri de katılıyor. Cerablus ve civarından IŞİD’in temizlenmesi
durumunda, muhaliflere de alan açılmış olacak.
Kaynak: Al Jazeera
Ayşe Karabat
1970 yılında Ankara'da dünyaya geldi. Orta Doğu Teknik
Üniversitesi Siyaset Bilimi bölümünden mezun oldu. 1995’den beri çeşitli dergi,
gazete ve TV kanallarında muhabir olarak çalıştı. Filistin ve Lübnan’da yaşadı.
Kudüs'ün Gönüllü Sürgünleri (Everest Yayınları, 2010) adlı bir romanı ve Suriye
Savaşları (Timaş Yayınları, 2013) başlıklı bir inceleme kitabı bulunan Karabat,
Al Jazeera Türk'te haber editör yardımcısı olarak görev yapıyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.