Garabet Balyan 1800 – 1866 yılları arasında yaşamış
mimardır. Garabet Amira Balyan, I. Abdülmecit’in mimarlarındandır. En önemli
eseri, oğlu Nigoğos Balyan’la birlikte yaptıkları Dolmabahçe Sarayı’dır. Garabet
Amira Balyan, Krikor Amira Balyan’ın oğludur. Gençlik yıllarına ve eğitimine
dair bilgi bulunmaktadır. 1831 yılında babasının ölümü üzerine onun yerine
geçmiştir. Yedikule’deki Ermeni Hastanesi yaptığı ilk yapıdır. Ermeni cemaatine
yalnız mimar olarak değil, cemaat meclisinde üyelik yoluyla, büyük bağışlarıyla
ve eğitim kurumları kurup destekleyerek hizmette bulunmuştur. Nazeni Babayan’la
evliliğinden 10 çocuğu olmuştur. Bunlardan Nigoğos, Sarkis, Agop ve Simon
Balyan da hassa mimarı olarak çalışmışlardır. Beşiktaş Ermeni Mezarlığı’na
gömülmesine rağmen mezarı ve kitabesi kayıptır.
***
1800 – 1866 yılları arasında yaşayan ve kendisi gibi
mimar olan oğlu Nigoğos Balyan ile birlikte Dolmabahçe Sarayı’nı inşa eden
Garabet Amira Balyan kimdir? İşte Garabet Amira Balyan ve eserleri…
Garabet Amira Balyan kimdir?
Garabet Balyan 1800 – 1866 yılları arasında yaşamış
mimardır. Garabet Amira Balyan, I. Abdülmecit’in mimarlarındandır. En önemli
eseri, oğlu Nigoğos Balyan’la birlikte yaptıkları Dolmabahçe Sarayı’dır.
Garabet Amira Balyan, Krikor Amira Balyan’ın oğludur.
Gençlik yıllarına ve eğitimine dair bilgi bulunmaktadır. 1831 yılında babasının
ölümü üzerine onun yerine geçmiştir. Yedikule’deki Ermeni Hastanesi yaptığı ilk
yapıdır. Ermeni cemaatine yalnız mimar olarak değil, cemaat meclisinde üyelik
yoluyla, büyük bağışlarıyla ve eğitim kurumları kurup destekleyerek hizmette
bulunmuştur. Nazeni Babayan’la evliliğinden 10 çocuğu olmuştur. Bunlardan
Nigoğos, Sarkis, Agop ve Simon Balyan da hassa mimarı olarak çalışmışlardır.
Beşiktaş Ermeni Mezarlığı’na gömülmesine rağmen mezarı ve kitabesi kayıptır.
Garabet Amira Balyan mimarlık tarihine, “Dolmabahçe
Sarayı’nın mimarı” olarak geçer. Ailenin profesyonel etkinliğinin ve
sürekliliğinin sağlanmasında önemli rol oynamıştır. II. Mahmud, Abdülmecid ve
Abdülaziz’in hükümdarlık yıllarında hassa mimarlığı yapmıştır. En verimli
çalışma dönemi, Abdülmecid’in saltanat yıllarına rastlamaktadır. Yaklaşık otuz
yıl süren meslek yaşamında 7 saray, 4 fabrika, 1 kışla, 1 cami, 2 hastane, 3
okul, 2 su bendi, 1 türbe-sebil, 7 kilise ve birçok konut tasarlayıp inşa
etmiştir.
Garabet Kalfa’nın yapı listesi gerçekten görkemlidir:
Dolmabahçe Sarayı (Muayede Salonu ve iki Saltanat Kapısı Nigoğos tarafından
yapıldı), Çifte Saraylar (Eyüp – mevcut degil), Cemile ve Münire Sultan
Sarayları (Çifte Saraylar-Fındıklı. Bugün Mimar Sinan Üniversitesi binaları),
Çırağan Sarayı (eski, mevcut değil), Hünkar Kasrı (İzmit – bugün müze),
Bayıldım Köşkü’nün yeniden yapımı (Dolmabahçe – mevcut değil), Yıldız Köşkü
(mevcut değil), Gümüşsuyu Kışlası (bugün İstanbul Teknik Üniversitesi binası),
Kuleli Süvari Kışlası (bugün Askeri Okul), Dolmabahçe Camii, II. Mahmud Türbesi
(Çemberlitaş), Mekteb-i Harbiye (bugün Askeri Müze), Sipahi Ocağı (Harbiye –
mevcut değil), Terkos tesisleri (Terkos), Kirazlı Bent (Bahçeköy), Bend-i Cedid
veya II. Mahmud Bendi, İzmit Çuhahanesi, Hereke Fabrikası, Bakırköy Bez
Fabrikası, Beykoz Deri Fabrikası, Zeytinburnu Demir Çelik Fabrikası, Yedikule
Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi ve Surp Agop Kilisesi, Surp Asdvadzadzin Kilisesi
(Beşiktaş), Surp Yerevman Haç Kilisesi (Kuruçeşme), Surp Yerrortutyun Kilisesi
(Üç Horan – Beyoğlu, Ohannes Serveryan’la birlikte), Cemaran Okulu (Üsküdar).
Garabet Kalfa’nın yaptığı bu eşsiz yapıların çoğu bugün
sağlam ve ayakta olup özgün durumlarını korumaktadır. Hemen tümü de birinci
derecede korunması gereken kültür varlığı sayılıp koruma altına alınmıştır.

1 yorum:
Mezar taşı geçtiğimiz senelerde yol yapımı sırasında bulunmamış mıydı?
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.