Putin'den 3 günde 3 zirve

Rusya Devlet Başkanı Putin’in Cumhurbaşkanı Erdoğan ile salı günü yapacağı tarihi zirve beklenirken, Rus liderin dün başlayarak üç güne sığacak yoğun “Avrasya odaklı” zirve trafiği ile yeni bir stratejik hamleye hazırlandığı yorumları da artıyor. Moskova’daki genel kanı, Putin’in “Avrasya entegrasyonu” yolunda adımlar attığı şeklinde. Bu arada Türkiye’nin Rusya ve İsrail ile başladığı “dış politikada barış atağı”nı Rusya’nı da katkısıyla, Ermenistan ile sürdürebileceği vurgulanıyor.

9 Ağustos’ta Erdoğan ile, yedi aylık “derin kriz” döneminin ardından ilk kez St. Petersburg’ta buluşacak olan Rus liderin ilişkileri “normalleşmesi” yolunda vereceği mesajlar merakla bekleniyor.

Krizin “özür mektubu” ile sona ermesinden sonra Erdoğan Rusya’ya verilen önem ve ilişkilerin derinleştirilmesi konusunda pek çok demeç vermesine rağmen, Putin bu konuda henüz doğrudan bir yorum ya da değerlendirme yapmadı.

Putin sadece Türk tarafının mektubu sonrası ilişkilerin her alanda normalleştirilmesi yolunda gerekli adımların atılması için Başbakan Medvedev’e talimat verdi. 

Ayrıca darbe girişimi sonrası Erdoğan’ı telefonla arayan ilk lider olarak Putin işbirliği yolunda güçlü bir sinyal verdi. 

Salı günkü zirvede dünya kamuoyu Putin’in yeni dönemde Türkiye’ye ve ilişkilere bakışına dair  değerlendirmeleri ilk ağızdan işitecek.

 

DÜN BAKÜ ZİRVESİNDEYDİ

Putin, Erdoğan ile buluşması öncesinde dün  Bakü’de Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani  ile “üçlü devlet başkanları zirvesi”nde bir araya geldi.

Bölgesel işbirliğini geliştirme yolunda, Azerbaycan’ın önerisi ile ilk kez gerçekleşecek olan bur zirvede Hazar Denizi’nin statüsü, ortak enerji, ekonomik-ticari ilişkiler, güvenlik ve uluslararası terörle mücadele konularının ele alınması bekleniyor. Özellikle Güney-Kuzey demiryolu ulaşım ağı gibi stratejik önemli olan projeler vitrine çıktı.

Bazı kaynaklar, “Eğer bu zirve planlanırken Rusya ile Türkiye arasında kriz olmasa muhtemelen Erdoğan da katılımcılar arasında yer alabilirdi. Şimdi Moskova ile Ankara arasında buzlar erirken gelecekte Türkiye’nin de katılımı ile dörtlü zirve gündeme gelebilir. Bu da Avrasya coğrafyasında işbirliği çabalarına önemli katlı sağlayabilir” değerlendirmesini yapıyor.

ERDOĞAN’DAN SONRA KARABAĞ ZİRVESİ

Putin Bakü’den St. Petersburg’a geçerek 9 Ağustos salı günü Erdoğan’ı konuk ettikten sonra, 10 Ağustos’ta da bir başka önemli zirveye ev sahipliği yapacak.

Rus lider, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Devlet Başkanı Serj Sarkisyan ile üçlü zirve yapacak. Üç lider yaz başında da buluşmuştu.

Zirvede, bu yıl 2-5 Nisan'da Dağlık Karabağ’da yaşanan ve çok sayıda can kaybına neden olan şiddetli çatışmaların ardından Rusya'nın devreye girmesiyle sağlanan ateşkes ve devam eden müzakere süreci masaya yatırılacak.

Ermenistan’ın Azerbaycan’a bağlı Dağlık Karabağ topraklarını işgal etmesi sonrası 1994’ten beri devam eden ateşkesin kalıcı bir barış anlaşması ile sonuçlanabilmesi için Rusya’nın önemli bir ağırlığı olduğu biliniyor.

Putin, Azerbaycan devlet Haber Ajansı Azertac’a  son demecinde, "Biz Rusya olarak Ermenistan ve Azerbaycan’a  ‘hazır reçeteler’ dikte etmiyoruz” demişti.

Azerbaycan ve Ermenistan’ı Rusya’ya derin tarihi kökler, ilişkilerin stratejik mahiyeti, coğrafi yakınlığın bağladığını ifade eden Putin Bunun için de biz, artık insanlar ölmesin, sınırlar açılsın, ekonomik ilişkiler yeniden tesis edilsin diye komşu bölgelerde barış ve huzurun yeniden tesisiyle samimi şekilde ilgilenmekteyiz″ dedi.

Tarafların kendilerinin, dış baskılar olmaksızın mutabakat sağlamaları, her iki taraf için kabul edilebilir çözümler bulmaları gerektiğini belirten Putin, karşılıklı tavizlerin toprak bütünlüğü ve milletlerin kader tayini hakkı ilkesi arasında optimal denge bulunmasını″ öngördüğünü kaydederek «Biz Azerbaycan ve Ermenistan liderlerinin omzunda nasıl bir sorumluluk düştüğünün tamamıyla bilincindeyiz. Çatışmanın çözümüne yönelik bu yıl 20 Haziran’da St. Petersburg’da gerçekleşlen son zirvede egemen olan olumlu havayı memnuniyetle karşılıyoruz» dedi.

RUSYA’DAN AVRASYA ATAĞI

Hem ekonomik yaptırımlar, hem de NATO’nun Avrupa’da ve özellikle Karadeniz’de ağırlığını arttırma girişimleri yüzünden Batı ile ilişkileri gergin bir dönemden geçen Rusya’nın, bu hafta yapılacak liderler zirveleri ile “Avrasya’da kilit rol sahibi bölgesel güçler arasında  işbirliği ve entegrasyon” yolunda önemli adımlar attığı yorumu güçleniyor.

Üç güne sığacak Türkiye, İran, Azerbaycan ve Ermenistan liderleri ile Putin’in buluşmalarının olası sonuçları tüm dünyada büyük ilgi ve merakla bekleniyor.

Rusya’nın hem ikili ya da üçlü zirvelerle, hem de Şanghay İşbirliği Örgütü ve Avrasya Gümrük Birliği ekseninde bölgesel işbirliğini daha da genişleterek alternatif yaratma çabaları özellikle Batı’da dikkatle izleniyor.

9/8/2016

http://www.turkrus.com/251292-avrasya-entegrasyonu-hamlesi-xh.aspx