Etyen Mahçupyan / emahcupyan@karar.com
Kemalizm’in ülkeye sadece yarar getirmiş olduğunu ileri
sürmek zor. Merkeziyetçilik ve devletçilik üzerinden yaratılan kimliksel dışlama
ve mağduriyetler cemaatlerden topluma geçişi herhalde bir yüz yıl daha
erteledi. Katı laiklik anlayışından hareketle daraltılan kamusal alan siyasi ve
iktisadi rant üretimi için kullanıldı. Bürokratik ve yargısal vesayet sayesinde
siyaset ve her türlü sivilleşme budandı. Devletin istediği gibi düşünen,
konuşan ve hareket eden bir ‘vatandaş’ yaratılmak istendi. Ancak Kemalizm’in
belki de en büyük zararı, ‘yararlı’ olduğu sanılan bir noktayı işaret etmekte.
Ülkeyi düşmandan kurtaran yönetimin halka özgüven kazandırdığını düşünmek çok
doğal olsa da, nihayette tam tersi oldu. Türkiye’nin insanları övünç ve gurur
duydular ancak bunu gerçekçi ve objektif temeller üzerinde yapamadılar. Çünkü
devlet buna izin vermedi… Bunun yerine hamasete dayanan bir söylem, bizzat
resmi merciler tarafından üretilerek halkın üzerine boca edildi.
Ne var ki hayatın akışı içinde insanlar gerçeğin çeşitli
kısımları ile karşılaştılar ve zihinlerindeki sırça köşk sallanmaya başladı.
Tepki olarak hamasete daha da sarılmaya yatkın olanlar bu süreçte en fazla
yaralananlar oldu. Nitekim bugün halkın önemli bir yüzdesi hala kendi geçmişine
ilişkin bilgisiz ve gerçeklerle karşılaşmaktan da korkuyor. O nedenle halen
alternatif hamaset söylemi ihtiyacı devam ediyor. Bu ise yüzeyde özgüvenli, ama
bu kabuğun altında korku ve tedirginlik içinde insanlar yaratıyor. Kuruluştan
yüz yıl sonra hala bölünme ve düşman paranoyası içinde yaşayabiliyor, bunun
gerçekliğine inanmak istiyoruz. Çünkü bunun gerçek olmasına muhtacız…
Türkiye kabuğunu değiştiriyor ama içi aynı… Kemalizm’in
yerini ise Batı karşıtlığını temel aldığı ölçüde Ulasalcılıkla dindarlığı
yakınlaştıran bir milliyetçilik almış gözüküyor. 15 Temmuz sonrasında bu
sağlıksız ruh halinin daha da olağanlaşmasına tanık oluyoruz. İmam-Hatip
okullarının birçoğunda büyük ekranlarda sürekli darbe girişimine ait görüntüler
gösteriliyor, marşlar çalınıyor. Kimse bu uygulamanın çocuk psikolojisi
üzerindeki etkisiyle ilgili değil. Okuyucum olan bir velinin belirttiği üzere,
bazı diğer okullarda da “Eskiden Kemalizm üzerinden yapılan şeyler şimdi
tamamen Osmanlıcılık ve din üzerinden yapılıyor. Her fırsatta bir şekilde dine
imana, Müslümanlığa atıf yapılıyor. Şehitlik, iman gücü, imanla imansızlığın
üstesinden gelmek gibi söylemler kullanılıyor”. Ayrıca artık kız çocukların
kıyafetlerine de karışıldığı bilgileri geliyor…
Doğruyu söylemek gerekirse bu son derece hüzünlü bir
durum… Bunca yıllık modernleşmeden sonra, modernliğin belki de tek kıymetli
özelliğinin hala içselleşmemiş olduğunu gösteriyor. Hala insanları ve
gerçekleri ideolojik baskı altında ‘istenilen’ kıvama getireceğini sananlar
var. Bütün bu zorlamanın ya zayıf kişilikler üreteceğini ya da geri tepmeye
mahkum olduğunu anlayamıyorlar. Çünkü bizzat kendi kişilikleri bu sorundan
muzdarip ve yüzleşme cesaretleri yok.
Ama biz yine de iyimser bir notla bitirelim… Okullardan
birinde idare 12-13 yaş için yaz tatili okuma listesi üretmiş. Keşifler ve
buluşların yanında şunlar var: Osman Gazi Büyük Kurucu, Dahi Fatih ve Muhteşem
Fethi, Muhteşem Süleyman, Barbaros Denizler Fatihi, Osmanlı Süper Beyinleri,
vesaire…
Çocuklar ise şöyle bir listeye yönelmişler: Yüzüklerin Efendisi, Mutlu Prens, Polyanna,
Çalıkuşu, Şeker Portakalı, Demiryolu Çocukları, Marco Polo’nun Seyahatleri, Beş
Küçük Afacan, Dünyanın Merkezine Seyahat, vesaire…
‘Yerli ve milli’ olmayan kitap aradıkları için değil.
Seçtikleri kitaplar iyi yazıldığı ve okuyucuya saygı duyduğu için…
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.