Orhan UĞUROĞLUorhan@yenicaggazetesi.com.tr
AKP'nin hazırladığı ve MHP desteği ile Meclis'te
görüşülen Anayasa değişikliğinde Cumhurbaşkanına verilen yetkilerin kaynağı ilk
Osmanlı Anayasası Kanun-u Esasî'de yer alıyor.II. Abdülhamit'in 10 Eylül
1876'da tahta çıkma töreninin (Cülus) ardından, Anayasa hazırlanması için
Sadrazam Mithat Paşa'ya, o da özel sekreteri hukukçu Ermeni Krikor Odyan'a
görev verdi.Odyan, 1863 yılında yürürlüğe giren Ermeni Anayasasından kopyalayıp
alarak 1876'daki Osmanlı Anayasası Kanun-u Esasî'yi yazdı.İşte bu ilk
Osmanlı Anayasası ile Padişah'a tanınan yetkiler, günümüzde AKP'nin Meclis'te
görüşülen teklifinde de aynen yer aldı.Kanun-u Esasî'nin önemli maddeleriErmeni
Hukukçu Krikor Odyan'ın yazdığı 119 maddeden oluşan anayasaya göre
"Padişahın hakları ve görevleri" ile bugün Meclis'te kavgalar arasında
görüşülen "Cumhurbaşkanlığı yetkileri" arasında fark olmayan maddeler
şöyle:*
Padişahın kişiliği dokunulmazdı ve yaptıklarından kimseye karşı sorumlu
değildi. (Cumhurbaşkanına da ömür boyu bu hak
tanınıyor.)*
Vükela'nın (Bakanların) atanması ve azledilmesi, (Cumhurbaşkanı Bakanları
atayacak.)*
Para bastırılması ve Hazinenin yönetimi, (Cumhurbaşkanı devletin bütçe yasasını
yapacak.)*
Şeriat hükümlerinin uygulanmasının sağlanması, (Cumhurbaşkanı Anayasa Mahkemesine,
Hakimler ve Savcılar Kuruluna atamalar
yapacak.)*
Divani Ali (Yüce Divan) üyelerini atama yetkisi, ( Cumhurbaşkanı Anayasa
Mahkemesi üyelerinin yarısını, kalan yarıyı da Meclis'te partisi
seçecek.)*
Meclis'i toplamak ya da dağıtmak, (Cumhurbaşkanı Meclis'i dağıtırsa kendisi de
istifa etmiş
olacak.)*
Meclis'e Temsilci seçimi için gerekli hazırlıkları yapmak, (Cumhurbaşkanı
partisinin milletvekillerini Genel Başkan olarak
seçecek.)*
Sadrazam, şeyhülislam ve öteki vekiller padişah tarafından atanacak,
(Cumhurbaşkanı, Yardımcılarını ve bakanları milletvekili olma şartı aranmadan
atayacak.)*
Hükümet, geçici olarak sıkıyönetim ilan etme hakkına sahipti. (Cumhurbaşkanına
geçici Olağanüstü Hal (OHAL) ilan etme yetkisi
verilecek.)*
Mebusan Meclisi, üyelerinin üçte birini aşmamak koşuluyla, doğrudan padişah
tarafından atanırdı. (Cumhurbaşkanı partisinin milletvekillerini belirleyecek.
Seçilmesi için %50 üzeri oy alacağından Partisi de %50 oy
alacak.)*
Bürokrasiyi atama yetkisi, (Cumhurbaşkanı tüm kamu yöneticilerini
atayacak.)*
Kanun yapma yetkisi, (Cumhurbaşkanı Kanun Hükmünde Kararname çıkaracak ve Bütçe
Kanununu yapacak.)Yukarıdaki tüm hükümlerin "Padişahın kutsal haklarından
olduğu" Ermeni Hukukçu Krikor Odyan'ın yazdığı Kanun-u Esasî ile hükme
bağlanıyordu.İşte size 1876 Anayasası ile Meclis'te 2. tur görüşmeleri ve
oylaması yapılarak Referanduma götürülmek istenilen Anayasa maddeleri
arasındaki aynılık.Bakalım AKP ve özellikle MHP Milletvekilleri bu tarihi
gerçekler karşısında nasıl tavır alacaklar.Yazıma "O tarihte Ermenilerin
bir kısmı da Osmanlı tabiiyetindelerdi" diye itiraz gelebilir. Tarihi
belgelerde Ermeni Hukukçu Krikor Odyan'ın Osmanlı tabiiyetinde olduğuna dair
bir belge bulamadım. Varsa bana gönderebilirler okuyucularımız.Osmanlı
Devleti'nin ilk ve son anayasası 23 Aralık 1876'da ilan edilmiş, 1878'de II.
Abdülhamit tarafından askıya alınmış, 24 Temmuz 1908 ihtilali sonucunda yeniden
yürürlüğe girmiştir.24 Mayıs 1924 tarihinde yapılan Cumhuriyet Anayasasında ise
Padişah'a verilen yetkilerin çoğu kaldırılmıştır.Kaynak: Türkiye Büyük Millet
Meclisi ve Osmanlı tarihi resmi belgeleri.Kaynak: Cumhurbaşkanına padişah
yetkileri - Orhan UĞUROĞLU
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.