Geçmiş gündem: 1915

Etyen Mahçupyan / emahcupyan@karar.com

Yıllar içinde gelinen nokta inkardan uzaklaşma ve acıları paylaşma ile sınırlı kaldı. Ama henüz yaşananlara nesnel bir bakışın, kendini ‘kenara koyan’ bir toplumsal irdelemenin çok uzağındayız. Bunun için önce zihinsel bir ayıklama sürecinden geçmek gerekiyor. Şu anki Birleşmiş Milletler soykırım tanımını hukukun dışında, insani bir durumun adı olarak düşündüğünüzde, 1915’e bu adı uygun bulmamak güç. Bu tanımın içerdiği 3 koşul üzerinde tartışma yok. Eylem belirli bir kimlik grubuna yönelikti, kişi farklılığını önemsemeyen şekilde yığınları hedef almıştı ve merkezi bir yönlendirme ile yürütülmüştü. Ancak 4. koşul olan ‘niyet’ meselesi tartışma konusu ve birçok insan devletin tüm Ermenileri öldürme niyetinin olmadığını, mallarını kayıt altına aldığını, gittikleri yerde yaşamalarını öngördüğünü öne sürerek 1915’e soykırım denemeyeceğini söylüyor. Maalesef bu pek güçlü bir tez değil… Tehcir birçok kafilenin Suriye çöllerine sürülmesini ifade ediyor. İlk kafile sağ salim gidemiyor, ama ikinci de gönderiliyor. O da sağ salim gidemiyor ama devlet üçüncüyü gönderiyor… Yani insanları sonucunu bildiği bir yolculuğa çıkarıyor. ‘Niyetin’ ölçütü bu…

PKK/ KCK'nın açmazı ve Nurettin Demirtaş'ın yaveleri

Garbis Altınoğlu |

“Akılsız başın cezasını ayaklar çeker.” Atasözü

DTP (=Demokratik Toplum Partisi) eski genel başkanlarından ve HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş'ın ağabeyi Nurettin Demirtaş'ın 9 Haziran'da Yeni Özgür Politika 'da yayımlanan “Ermeni milliyetçiliğinin Kürt düşmanlığı” başlıklı yazısı, konuya duyarlı çevrelerde haklı bir tepkiye yol açtı. Oysa N. Demirtaş'ın tek kusuru, PKK/ KCK-HDP çevrelerinde yıllardır egemen olan güçlü bir eğilimi, belki biraz daha çarpıcı bir biçimde dile getirmekten ibaretti. Evet o bu yazısında diğer şeylerin yanısıra, bir Ermeni yetkilinin Ermenistan'da bir süre cezaevinde tutulan Kürtlere, “Hakkari taraflarında en küçük çocukları dahil birçok Kürt aileyi imha ettik, daha da öldürmeye devam edeceğiz” dediğini aktarıyor ve ardından -hangi Ermeniler ise onlar- Ermenileri kastederek, “Hakkari’de ne zaman nasıl katliam yapmışlar bilemiyoruz, fakat boşuna bu sözü sarf etmedikleri son 30 yıl içinde yaşanan katliamlardan bellidir: Gerek PKK gerillası kılığına girerek, gerekse bizzat Türk komandoları adıyla yüzlerce cinayet işlendiği kayıtlıdır” (“Ermeni milliyetçiliğinin Kürt düşmanlığı”, Yeni Özgür Politika, 9 Haziran 2016) diyordu.

Halep Halep

Ragıp ZARAKOLU / 1@1.com

2011 martında Halep’teydim. Halep’ten uzaklarda olaylar yeni yeni başlamıştı. Ama Halep olağan günlük yaşantısını sürdürüyordu. Toplumlar barış içinde yan yana yaşamlarına devam ediyor ve kimse kentlerinin birkaç yıl içinde bir yıkıntıya dönüşeceğini düşünmüyordu. Envai çeşit kilise, camilerle yan yana toplumlarına hizmet ediyordu. Katolik, Ortodoks, Protestan ve bunların her etnik gruba ait farklı kiliseleri… Çünkü Suriye demokratik olmasa bile laik bir ülkeydi. Bana Suriye, Osmanlı toplumunun bir minyatürü gibi gelirdi. Osmanlının mükemmel olmasa da pluralist yanı orada yaşıyordu.

Milli Eğitim Bakanlığı’ndan Din Dersi İçin “Eylem Planı”

Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz, CHP İstanbul Milletvekili Selina Doğan'ın yazılı soru önergesi üzerine Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinin AİHM kararları doğrultusunda yeniden düzenlenmesine yönelik bir Eylem Planı hazırladıklarını açıkladı. AİHM zorunlu olarak okutulan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinden dolayı Türkiye'yi mahkum etmiş ancak Türkiye bu kararın gereğini yerine getirmemişti. Konuyla ilgili haberi aşağıda, soru önergesini ve önergeye gelen yanıtı da ekli dosyalarda bulabilirsiniz.

Zenit "Rapora 'Dink Öldürülecek' Yazdım, Değiştirildi" Dedi, Ercan Demir Reddetti

Elif Akgül

Dink cinayeti davasında kamu görevlilerinin savunmaları alınmaya devam ediyor. Duruşmada polis Zenit'in çapraz sorgusu yapıldı, eski Trabzon İstihbarat Şube Müdürlüğü amiri Demir'in savunmasına başlandı. Agos Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Hrant Dink'in öldürülmesine ilişkin birleştirilen davada kamu görevlilerinin ifadeleri alınmaya devam etti.

Serj Sarkisyan, Vladimir Putin ile İlham Aliyev, ortak bir açıklama yayınladı

"20 Haziran 2016 tarihinde Ermenistan Cumhuriyeti, Rusya Federasyonu ile Azerbaycan Cumhuriyetinin Cumhurbaşkanları, Rusya Federasyonu Devlet Başkanının davetiyle Sankt Petersburg şehrinde bir araya gelerek Dağlık Karabağ çatışmasının normalleştirilmesiyle ilgili konular ele aldı. Ermenistan Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları, çatışma hattında durumun istikrarlaştırılmasına ve barış sürecinin ilerlemesine yol açan ortamın oluşturulmasına yönelik bu yıl 16 Mayıs'ta Viyana'daki Ermeni -Azeri  zirvesinde elde edilen anlaşmaları bir kez daha teyit etti. Bu hedefle özellikle çatışma hattında uluslararası gözlemcilerin sayısının çoğalması konusunda mutabakata varıldı. Cumhurbaşkanları, son dönemde temas hattında ateşkes rejiminin korunmasından memnuniyetlerini ifade etti… Cumhurbaşkanları, düzenli görüşmelerinin önemini vurgulayarak, görüşmenin sonuna davet edilen AGİT Minsk Grubu eş başkanlarının çalışmalarına ek olarak benzeri formatta görüşmelere devam etmek konusunda mutabakata vardılar.

Avrupalı milletvekili: “Görüşme masasına Karabağ katılmadan hiç bir müzakerenin anlamı olmayacak”

Avrupa Parlamentosu milletvekili Frank Engel, Sarkisyan-Putin-Aliyev buluşmasını değerlendirerek ''Azerbaycan ateşkes rejimine saygı duymalı, aksi takdirde Dağlık Karabağ konusunda herhangi bir müzakere sahnelenmiş bir törene dönüşüyor'' şeklinde konuştu…Müzakerelere Dağlık Karabağ'ın da katılması gerektiğini dile getiren Avrupalı milletvekili ''Görüşme masasına Dağlık Karabağ katılmadan hiç bir müzakerenin anlamı olmayacak” dedi.

Cumhurbaşkanlarının ortak bildirisi: Müzakereler devam edecek

St. Petersburg’da Ermenistan, Rusya, Azerbaycan devlet başkanları üçlü buluşması gerçekleşti, bunun ardından başkanlar Serj Sarkisyan,Vladimir Putin ve İlham Aliyev ortak bir Bildiri kabul ettiler. Bildiride özellikle şunlar kaydedilmekte: «Ermenistan Cumhuriyeti, Rusya Federasyonu ve Azerbaycan Cumhuriyeti devlet başkanları RF cumhurbaşkanı davetiyle 20 Haziran 2016’da St.. Petersburg’da buluştular ve Dağlık Karabağ sorununun çözümüne ilişkin konuları değerlendirdiler. Ermenistan Cumhuriyeti ve Azerbaycan Cumhuriyeti cumhurbaşkanları  bu yıl 16 Mayıs’ta Viyana’da cephe hattındaki durumun stabilizasyonu ve barışçı süreçte ilerlemeye katkıda  bulunan ortamın yaratılmasına yönelik  Ermeni-Azeri zirvesindeki mutabakatları yeniden teyid ettiler.

Պոլսոյ Պատրիարքարանին դիմաց վաղը բողոքի ցոյց պիտի կատարուի

Պոլսոյ   Պատրիարքարանին  գլխաաւոր մուտքին դիմաց վաղը բողոքի հաւաք պիտի իրականացուի: Այս  մասին տեղեկութիւնը կը փոխանցէ Պոլսոյ  մեր պաշտօնակից «Ժամանակ» օրաթերթը: Աղբիւրը նաեւ կը հաղորդէ,  որ բողոքի հաւաքը   կազմակերպուած է  «Միտք»   խմբաւորման կողմէ: 

150 civarında aktivist, akademisyen, gazeteci, sanatçı, yazardan oluşan entelektüellerin açıklaması

Yetti Artık - Erdoğan Rejimi'ne İhtar
Rejimi ülkeyi korkunç bir sona götürüyor. Durdurulamayan bir felakete. Yaşanamaz bir Türkiye’ye. Arttıkça artan rezaletler bu ülkede hâlâ kim ve ne kalmışsa süpürüp götürecek. Erdoğan Rejimi kendini bunun dışında tutabileceğini sakın sanmasın.

Ermeni satranç büyük ustası “Grand Chess Tour”da 3. oldu

Belçika’da düzenlenen “Grand Chess tour” satranç turnuvasının 2. aşaması sona erdi. Satranç Dünya Şampiyonu Norveç Magnus Carlsen Hızlı ve Yıldırım Satranç dünya şampiyonu  ünvanını da kazandı. Turnuvanın ikincisi Wales Son oldu. Ermenistan takımının lideri FİDE listesinde 4. olan Levon Aronyan 36 puandan 20 puan toplayarak turnuvayı 3. sırada tamamladı.

Şok eden liste: Türkiye huzur sıralamasında 145. ülke oldu

Her yıl ülkelerdeki güven ve barış durumunu ele alarak hazırlanan Küresel Barış Endeksi raporuna göre bu yıl Türkiye 145. sırada yer aldı. Rapora göre en huzurlu ülke İzlanda olurken Suriye sıralamanın sonuncusu oldu. Amerikan "Institute for Economics and Peace" kuruluşu dünyadaki 163 ülkeyi güvenlik ve huzur açısından ele aldı.  Toplumda emniyet ve güvenlik düzeyi, dahili ve harici çatışma boyutu ve askerileşme derecesine göre yapılan değerlendirmede, her ülkenin barış düzeyi 23 göstergeye göre değerlendirildi.

BM yetkilisinden, Karabağ'dan göç eden insanlara yardım çağrısı

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserinin Ermenistan ofisi temsilcisi Christoph Bierwirth, Nisan 2016'da Dağlık Karabağ çatışmasının şiddetlenmesi, yeni zulümlere, insanların acı çekmesine  ve yerlerinden edilmesine yol açtığını kaydetti. Göç eden insanların büyük bir kısmını kadın, çocuk ve yaşlıların oluşturduğunu dile getiren temsilci, göç edenlerin çoğunun temas hattının yakınında bulunan Martakert'in Taliş ve Matağis köylerinin sakinleri olduğunu vurguladı.

Հայերը ճնշումների ներքո կրոնափոխ էին լինում. Չեթինօղլուի անդրադարձը Արսեն Յարմանի «Սիվաս» գրքին

ԵՐԵՎԱՆ, 20 ՀՈՒՆԻՍԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: Թուրք պատմաբան Սաիթ Չեթինօղլուն գրախոսական է գրել Արսեն Յարմանի կողմից հրատարակված «Սիվաս» գրքի համար, որում ներկայացվում են 19­րդ դարի վերջին Սեբաստիայում (թուրքական անվանումը` Սիվաս) հայերի վիճակը: Յարմանը ներկայցրել է հոգևորական Պողոս Նաթանյանի` Սեբաստիա կատարած այցելություններն ու գրառումներն այդ վայրերում ականատեսը եղած իրադարձությունների մասին` դրանով իսկ կարևոր նյութ պատրաստելով պատմաբանների համար: «Արմենպրես»­ը ներկայացնում է Չեթինօղլուի գրախոսականն ամբողջությամբ:

Ermeni Asıllı İran'lı Bürokrat Türkiye Güzergahını Devreden Çıkarmak İstiyor

Ermeni asıllı Karayolları müdürü Cevad Atriçyan, terör örgütü PKK'nın doğuda İran plakalı TIR'lara saldırı düzenlenmesi üzerine Türkiye'nin önlem alamadığını ve İran'ın alternatif transit geçiş yollarını araştırdığını belirtti… Alternatiflerden birinin İran, Gürcistan ve Bulgaristan arasında yapılacak üçlü toplantıyla masaya yatırılacağını söyleyen Atrçiyan, İran'ı Avrupa'ya bağlayacak yeni koridorun Karadeniz üzerinden sağlanabileceğini ifade etti. Atrçiyan, " İran, Karadeniz üzerinden Avrupa'ya uygun bir transit yolu açabilir" diye konuştu... Türkiye'yi devre dışı bırakarak İran'ı Avrupa'ya bağlayacak diğer alternatifin Azerbaycan, Beyaz Rusya, Polonya ve Almanya güzergâhı olduğunu ifade eden İranlı yetkili, " Bu güzergâh Türkiye güzergahından daha uzun ancak kamyoncuların can güvenliği sağlanmış olacak" dedi.

Dünyada yerinden edilenlerin sayısı 65 milyonu aştı

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK), geçen yıl 5 milyondan fazla kişinin evlerini terk etmek zorunda kaldığını ve zorla yerlerinden edilenlerin sayısının rekor seviyede artarak 65,3 milyona ulaştığını açıkladı. BMMYK, Dünya Mülteciler Günü'nde yayımlanan Küresel Eğilimler Raporunda savaşlar, çatışma, zulüm, şiddet ve insan hakları ihlalleri nedeniyle 2015'te dünya genelinde zorla yerinden edilenlerin sayısının en yüksek seviyelere ulaştığına dikkati çekti.

Suriye'de Soykırım anma etkiliğinden hemen ardından bir canlı bomba kendini patlattı

Olay Kamişli şehrinin Al-Vastani mahallesinde meydana geldi. Suriye’nin İnsan Hakları Gözlem merkezinin aktardığı bilgilere göre canlı bomba mahallede düzenlenen 1915 yılı Ermeni, Süryani ve Rumların Soykırımına ithaf edilen anıtın açılış töreninden hemen sonra kendini patlattı. Tören Doğu Kiliseleri Patriği ve Süryanilerin Dünya Ortodoks Kiliseleri Başpiskoposu İgnatius II. Efraim tarafından gerçekleştirildi.

Gerçek 70. İstanbul Ermeni Patrikhanesi 1461 yılında kuruldu.

Bundan bir yüzyıl önce en güçlü, en etkili Ermeni din adamı kimdi diye sorsalardı, sorunun doğru cevabı

(Ermeni kilisesinin babası “Aydınlatıcı” Aziz Gregory’nin – Surp Krikor Lusavoriç – kurduğu makamda oturuyor olmasına rağmen) Eçmiyadzin’deki Tüm Ermeniler Katolikosu olmazdı. Doğru cevap, tarihi Ermenistan anayurdunun büyük bölümünü de içine alan geniş bir coğrafyaya yayılmış bir imparatorluğun başkentinde yaşayan, İstanbul Ermeni Patriği’dir.

‘Tutmayın bizi objektif olacağız!’

Etyen Mahçupyan / emahcupyan@karar.com

Alman Parlamentosu’nun 1915’le ilgili herhangi bir kararının önemli bulunmaması mümkün değil. Çünkü Alman devleti ve arşivi, olayları takip etmenin ötesinde kararların nasıl ve niçin alındığının içerden tanığı… Umalım ki bu gelişme Türkiye’yi de gerçek tarih çalışmalarına sevk etsin…İlk tepkilerin o yönde olmaması ise doğal… Türkiye 1915 konusunda dünyaya “sana bugünü vereyim, sen de bana dünü ver” demiş oluyor. Ancak pragmatizmin işlevsel olması için asgari bir ilkesel zemin lazım. Öte yandan da “tarihimizde utanç duyacağımız tek bir olay yoktur” diyoruz. Bu iki beyanın birlikte nasıl sırıttığını fark etmeden… Bu tür cümlelerin söylenmesinden gocunmuyoruz. Bunların ahlaki zemini nasıl yıprattığını bile idrak etmiyoruz… Daha ne kadar zaman yüzleşmeden kaçarak kimlik oluşturulabilir ki?  

Selina Doğan'dan Beyoğlu Anadolu Lisesi önergesi

Beyoğlu Anadolu Lisesi'nin karma eğitimden vazgeçilerek kız lisesine dönüştürülmesine ilişkin CHP İstanbul Milletvekili Selina Doğan'ın Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz'ın yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesi: