Atatürk'ü de etkilediği ve inkılaplara temel oluşturduğu
iddia edilen pozitivist düşüncenin önemli simgelerinden biri olan kilise,
bakımı yapılamadığı için harabeye dönüştü. Son örneklerinden biri Brezilya'da
bulunan kilise, Cumhuriyet döneminde pozitivist akımın etkisini anlamak
isteyenler için bir tarih müzesi niteliği taşıyor. Paris'in kıble olarak
gösterildiği ve bir zamanlar elit kişilerden oluşan cemaatin bilimsel kitaplar
okuyarak ibadet ettiği kilisenin yıkılma ihtimali sebebiyle içine girilemiyor.
Günümüzde yalnızca iki üyesi kalan kiliseyi daha çok araştırmacılar ve
gazeteciler ziyaret ediyor.
***
Ünlü Fransız düşünür Agusto Comte'nin ortaya attığı
pozitivizm akımının etkisiyle inşa edilen 'bilim kilisesi' cemaatsiz kaldı.
RİO DE JANEİRO (CİHAN)- Atatürk'ü de etkilediği ve
inkılaplara temel oluşturduğu iddia edilen pozitivist düşüncenin önemli
simgelerinden biri olan kilise, bakımı yapılamadığı için harabeye dönüştü.
Son örneklerinden biri Brezilya'da bulunan kilise,
Cumhuriyet döneminde pozitivist akımın etkisini anlamak isteyenler için bir
tarih müzesi niteliği taşıyor. Paris'in kıble olarak gösterildiği ve bir
zamanlar elit kişilerden oluşan cemaatin bilimsel kitaplar okuyarak ibadet
ettiği kilisenin yıkılma ihtimali sebebiyle içine girilemiyor. Günümüzde
yalnızca iki üyesi kalan kiliseyi daha çok araştırmacılar ve gazeteciler
ziyaret ediyor.
CUMHURİYETİ ONLAR KURDU
Türkiye'nin kuruluşunda önemli rol oynayan aydınların
etkisi altında kaldığı pozitivizm, bilimsel düşünceyi öne çıkartarak dini
bilgiyi etkisiz kılmayı öngörüyordu. Türk eğitim sisteminde önemli yer eden ve
Atatürk'e atfedilen 'Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir' sözü, aynı
zamanda bilim kilisesinin temelini oluşturuyor.
Fransa dışında en çok Brezilya ve Türkiye'de etkisi
görülen pozitivizm akımı, iki ülkenin ortak tecrübesi olarak öne çıkıyor.
Cumhuriyetin kuruluşu yıllarında iki ülkenin aydınları ve özellikle askerler
tarafından benimsenen düşüncenin, oluşturulan laik devlet yapısıyla birlikte
hayata geçirildiği ifade ediliyor.
BİLİMİN DİNE OLAN İHTİYACI AZALTACAĞI TEZİ ÇÖKTÜ
Bilimi inanç olarak görenlerin dini bir ritüel etrafında
toplanabileceği tezinden yola çıkarak inşa edilen bilim kilisesi projesi,
Türkiye'de fiziksel olarak karşılık bulmadı. Ancak pozitivist kilisenin
işlediği bilimi düşüncenin merkezine oturtma fikri, tekke ve zaviyelerin
kapatılması ve eğitimde tedrisat kanunu ile hayata geçirildi.
Konuyu değerlendiren akademisyenler, pozitivizm ile
birlikte bilimi öne çıkaran fikirlerin günümüze kadar karşılık bulduğunu ancak
bilimi bir din algısı üzerinden yaşatma tezinin bu kiliselerle birlikte
çöktüğünü ifade ediyor.
YENİ NESİL BU FİKRE SAHİP ÇIKMADI
Kilisenin iki kişilik cemaatinden biri olan ve
Atatürk'ün, dünyaca tanınmış ünlü pozitivistlerden olduğunu söyleyen Clovis
Nery, bilimsel düşüncenin eskimeyeceğini ve gelecekte yeniden canlanacağını
savunuyor.
Kilisenin diğer cemaati olan Christiane Tavares ise,
kilisenin geldiği noktayı şu sözlerle anlatıyor: "Burası Brezilya'da
Cumhuriyetin kurulup şekil verildiği yerdir. O dönemin tüm elitleri bu kilisede
toplanırlardı. Ancak o nesil vefat edince arkadan gelenler bu işe sahip
çıkmadı. Bugün kiliseyi ayakta tutacak siyaset ya da sanat dünyasından tanınmış
kişiler yok. Paramız ve cemaatimiz olmadığı için kilisemiz çöküyor."
Türkiye'den gelen gazetecilere kiliseyi gezdirdiği esnada
bahçedeki heykelleri gösteren Tavares, "Bunlar Brezilya'daki ünlü
pozitivistler. Buraya bir Atatürk heykeli çok yakışırdı." şeklinde
düşüncesini dile getirdi. CİHAN
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.