Obama 24 Nisan'da ne diyecek?

ABD Başkanı Obama'nın, Ermeniler tarafından 1915 olaylarının yıldönümü olarak kabul edilen 24 Nisan'da, önceki yıllarda olduğu gibi bu yıl da 'Meds Yeghern (Büyük Felaket)' ifadesini kullanması bekleniyor. ABD Başkanları arasında Ronald Reagan hariç kimse şimdiye kadar 'soykırım' demedi.

  Obama 24 Nisan'da ne diyecek?

ABD Başkanı Barack Obama’nın, Ermeniler tarafından 1915 olaylarının yıl dönümü olarak kabul edilen 24 Nisan’da, önceki yıllarda olduğu gibi bu yıl da "Meds Yeghern (Büyük Felaket)" ifadesini kullanması bekleniyor, Senato’nun Dış İlişkiler Komitesi’nden geçen Ermeni tasarısının da genel kurula gelmesi ihtimali çok düşük görülüyor, ancak bu konuda Ermeni diasporasının odak noktası 2015.

Türkiye ve Ermenistan ile iki ülkenin diasporası, her yıl olduğu gibi, Ermenilerin 1915 olaylarının yıl dönümü olarak kabul ettiği 24 Nisan’da ABD Başkanı Obama’nın yapacağı açıklamada hangi ifadeleri kullanacağını bekliyor.

ABD’deki 2008 başkanlık seçimleri kampanyası döneminde, Başkan adaylığı sırasında 1915 olaylarını Ermenilerin tabir ettiği gibi "soykırım" olarak tanıdığını belirten ve "Başkan olduğu takdirde soykırımı tanıyacağına dair Ermeni diasporasına söz veren" Obama, başkanlığa gelmesinden itibaren ise "kişisel görüşlerinin değişmediğini" ifade etmesine karşın, 24 Nisan açıklamalarında bu ifadeyi hiç kullanmadı.

Her yıl açıklamasında "Meds Yeghern (Büyük Felaket)" tabirini kullanan Obama’nın bu yıl da aynı yönde tutum sergilemesi büyük ihtimal olarak görülüyor. Obama’nın bu yılki açıklamasında yine, tarafları ortak tarihleri üzerindeki "gerçekleri kabul etmeye" çağırması ve Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme sürecinin tamamlanması yönünde çağrıda bulunması da yine beklenen ifadelerden.

SADECE RONALD REAGAN 'SOYKIRIM' DEDİ

Ronald Reagan hariç, ABD Başkanlarına 1915 olayları için "soykırım" ifadesini söylettiremeyen Ermeni diasporasının bu nedenle odak noktasını çoğu zaman ABD Kongresi oluşturuyor.

Özellikle California, New Jersey gibi Ermeni nüfusunun ağırlıkta olduğu bölgelerden Kongre üyelerinin, seçmen kaygısı nedeniyle bu konuya hassasiyet gösterdiği biliyor. Bu isimlerin başını da Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Demokrat Parti New Jersey Senatörü Robert Menendez, Demokrat Parti California ve New Jersey milletvekilleri Adam Schiff ve Frank Pallone gibi isimler çekiyor.

Bu nedenle Ermeni diasporasının etkisiyle her yıl Temsilciler Meclisi ve Senato kanatlarının Dış İlişkiler Komiteleri’ne Ermeni lobisinin destekçisi Kongre üyeleri tarafından 1915 yılı olaylarıyla ilgili tasarılar getiriliyor. En son geçtiğimiz haftalarda Senato’nun söz konusu komitesinden bu konuda bir tarar tasarısı geçti.

Ancak, Senato’nun Paskalya tatiline girmesi nedeniyle, bu tasarının genel kurula 24 Nisan’dan önce gelmesi mümkün değil. Bu nedenle tasarı Kongre’nin yasama yılının sonuna kadar listede kalmayı sürdürmesine ve resmi olarak kadük olmamasına rağmen, anlamını yitireceğinden genel kurula gelmesi ihtimali oldukça düşük bulunuyor. Bunun yanında, tasarının genel kurula getirme yetkisine sahip isim olan Senato’daki Demokrat Çoğunluk Lideri Harry Reid’in de şu an itibarıyla tasarıyı gündeme getirmeyi planladığına yönelik bir işaret bulunmuyor.

Böylesine bir karar tasarısı bundan önce de 2010’da Temsilciler Meclisi’nin Dış İlişkiler Komitesi’nden geçmiş ancak Türkiye’nin Washington Büyükelçiliği ve Türk toplumunun yoğun baskıları sonucunda, Temsilciler Meclisi Başkanı John Boehner’in de katkısıyla tasarı genel kurula getirilmemişti.

Takip eden 3 yıl boyunca da, özellikle Arap ayaklanmaları sonrasında Türk-Amerikan ilişkilerinin "altın çağını" yaşamasıyla ve 2010 ara seçimlerinde Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu ele geçiren Cumhuriyetçilerin pek çoğunun Ermeni tasarılarına sıcak bakmamasıyla, böylesine bir tasarı Kongre’ye getirilemedi. Geçtiğimiz haftalardaki tasarı da daha çok geçen yılki Gezi Parkı odaklı gelişmeler ve 17 Aralık İstanbul merkezli operasyonları sonrasında Türkiye hakkındaki bazı olumsuz yazıları ve Kongre’deki eleştirileri fırsat bilen Ermeni lobisinin son dakika hamlesi olarak ortaya çıkmıştı.

ASIL HEDEF 2015

Şu an, Senato Dış İlişkiler Komitesi’nden geçen tasarının uygulamada işlevsiz kalmasına ve ABD Başkanı Obama’nın 24 Nisan’da "soykırım" ifadesini kullanmasının beklenmemesine rağmen, Ermeni lobisinin asıl odak noktası 1915 olaylarının 100. yılı dönümü olan 2015.

2015’e hazırlanmak için şimdiden faaliyetlere başlayan ve yoğun lobi yürüten Ermeni diasporasının amacı, Obama’ya 2015’te "soykırım" ifadesini söyletebilmek ve Kongre’den karar tasarısı geçirtebilmek. Bu nedenle de bu yılki tasarının üzerine daha fazla gitmeleri beklenmiyor.

Buradaki kritik nokta, "kişisel görüş olarak olayları ’soykırım’ olarak gördüğünü" belirten Obama’nın, 2015 yılnda, başkanlığının son iki yılına girecek olması ve sorulması gereken soru da gider ayak adaylık döneminde Ermenilere verdiği sözü yerine getirme yönünde bir adım atıp atmama yönünde istek duyup duymayacağı.

Bunun yanında, "100. yıl" sloganıyla Ermeni diasporasının ABD Kongresi’nde de daha "duygusal bir tema" yaratmaya çalışacağı, ABD kamuoyunu etkileyecek etkinlikler yapmaya çalışacağı öngörülüyor.

ABD'NİN BU TANIMI KULLANMASI NE ANLAMA GELİYOR?

Ermeni diasporası, Türkiye’ye karşı ABD’de tazminat talep eden davalar açıyor. Bu davalarda, yargıçlar ve mahkemeler ise ABD’nin dış politikasıyla uyuşmadığı gerekçesiyle bu davaları reddiyor ki bu noktada Ermeni diasporası için ABD yönetiminin bu sözü kullanması önem taşıyor.

Türkiye, ABD için önemli bir müttefik, NATO üyesi ve özellikle bölgesinde önemli partner. ABD’nin Suriye, Ukrayna, Mısır, Ortadoğu’daki gelişmeler gibi bir çok konuda Türkiye gibi bir müttefikini kaybetmek istemeyeceği biliniyor. Bunun yanında, ABD’nin Türkiye’de kullandığı, İncirlik gibi, stratejik açıdan önemli bir üs bulunuyor. Ayrıca, iki ülke arasında savunma alanında çok eskilere dayanan güçlü bir ilişki bulunurken, ekonomik ve ticari yönde de son yıllarda yükselen bir grafik söz konusu ve ABD’nin Türkiye ile gerek siyasi, gerek ekonomik ve gerek askeri alandaki bu ilişkilerini tehlikeye atması kendisi açısından önemli bir risk oluştuyor ve bunu göze almasının oldukça güç olduğu belirtiliyor.

AA

http://www.posta.com.tr/dunya/HaberDetay/Obama-24-Nisan-da-ne-diyecek-.htm?ArticleID=225161