12 Havariler Kilisesinde ibadet edilmiyor!

Ferhat Arslan

Kars'taki Kümbet Camii’ye dönüştürülen 12 Havariler Kilisesi’nde ayin yapmak isteyen Ermeni cemaati, farklı inanç azınlıkları ibadetleri önündeki engelin kaldırılmasını istiyor. Kürdistan’ın  'Ayasofyası' olarak anılan 12 Havariler Kilisesi, camiye dönüştürüldükten sonra Ermeni cemaatinin ayin yapmasına izin verilmiyor. Medine Sözleşmesinde; ‘her inanca mensup olan cemaatin ibadethanelerde kendi inancına göre ibadet edebilir’ maddesine rağmen engellendiklerini söyleyen- Van Kilisesi Ruhani Önderi Vahit Yıldız, etnik inançlara mensup tüm ibadethanelerin iade edilerek ibadete açılması gerektiğini söyledi.

Kars’ta bulunan 12 Havariler Kilisesinin cami olarak kalması kendilerini üzdüğünü kaydeden Yıldız, “bence 21. yüzyılda etnik inançlar önündeki engelin kabul edilemez. Yetkililerin bu konuda daha duyarlı olmalarını istiyoruz. Bugün 12 Havariler Kilisesinde ibadet yapmak isteyen cemaatimiz maalesef halen diyanet görevlilerinin engelleri ile karşılıyor. Orası cami değil, kilisedir. Bin yılı aşkın kilise olan ibadethanemizde her toplum gibi bizde ibadetimizi yapmak istiyoruz” diye konuştu.

KÜRDİSTAN HERKESİN EVİDİR İNANÇ ÖZGÜRLÜĞÜ KISITLANAMAZ

DTK Halklar ve İnançlar Komisyonu Üyesi Eyüp Güven ise, Ermeni cemaatinin kendi ibadethanelerinde ibadet etme haklarını ellerinden alma hakkına sahip olmadığını belirterek, başka cemaatlerin inanç mabetlerine el konulması kabul edilir bir durum olmadığını altını çizdi. Güven, “DTK Halklar ve İnançlar Komisyonundan da aynı bilinçle ve duyarlılıkla hareket etmektedir. Hangi etnik veya inanç topluluğundan olursa olsun, hiç kimse kendisini bir misafir, bir yabancı ya da gözlemci olarak görülmemelidir. Kürdistan herkesin evidir ve bu evde herkes eşit haklara sahiptir. Evle ve evin içiyle ilgili herkes eşit derecede sorumludur. Kürdistan halkların bir arada, barış içerisinde yaşamasının teminatıdır. Eşitliğin, özgürlüğün ve demokrasinin mihenk taşıdır. Başkasının inanç mabedini çalmakla kendi inancına saygısızlık etmekten başka bir şey değildir” dedi.

Globalleşen dünyada insanların ibadet etme haklarının ellerinden alındığını söyleyen yazar Güven, Kars’ta Diyanet görevlilerin tutumu nedeniyle insanların mabetlerini dahi ziyaret edemeyecek durumda olduğuna dikkat çekerek, “Dünyada savaşların getirdiği tahribatlar asla tartışılmayacak kadar tarihsel bir yaradır. Tahribattır. Savaşın tahribatları bazen bir bölgede bazen de bir yapının üzerinde yoğunlaşarak kendini en güçlü bir şekilde hissetmekte ve yıllarca sürmektedir. Tıpkı Kars’ta bulunan on iki havari kilisesi gibi. Bu kilise bunun açık bir örneğidir. İnsanlar kendi ibadethanelerini artık rahatlıkla ziyaret edebilmelidir.”

DİN ADINA IRKÇILIK YAPILIYOR

12 Havariler Kilisesinin tarihçesine de değinen yazar Güven şöyle konuştu: “Bu önemli eser 937 yılında İsa Mesih’in 12 havarileri adına yaptırılan ve ‘Havariler kilisesi’ adını taşıyan bir Ermeni Gürcü kilisesi olup, tarihin yön değiştirdiği her anda dinsel olarak el değiştirilen kutsal bir ibadethanedir. Yani tarih sahnesinde birkaç defa el değiştirip birkaç defa yıkımla karşı karşıya gelmiştir. En son 15 Ağustos 2005 yılında Ermenistan’dan gelen bir grup tarafından ziyaret edilen bu ibadethane cami imamı tarafından içeriden çıkartılan grup bu sefer dışarıda kilise duvarında ayinlerini devam etmek isterken bile izin verilmeyerek tepkilerden dolayı ayinlerini yarıda bırakmışlardır. 21.yüz yılda’ da artık globalleşen bir dünyada din adına böyle şeyler yapılabiliniyorsa, artık denilecek bir şeyin kalmadığını rahatlıkla düşünebilirsiniz. Ermeni Cemaati ibadethanelerinde ibadet etme hakları önündeki engel kalmamalıdır. Bu yıl ya da bundan sora her yıl gelip kendi ibadethanelerini ziyaret etme talepleri var bunların önünde hiçbir engel olmamalıdır” diye konuştu.

12 HAVARİLER KİLİSESİ 1061 YAŞINDA!

Tarihçilerin anlatımına göre; 12 Havariler Kilisesi (Surb Arakelots), 929-953 yılları arasında hükümranlık yapan Ermeni Bagratid Kralı Abas döneminde yapıldı. Kenti 1064 yılında işgal eden Selçuklular, kiliseyi camiye çevirdi. Ancak Selçukluların daha sonra geri çekilmesiyle cami boş kaldı.

Kars'ın 1579 yılında Osmanlılara geçmesi üzerine 12 Havariler Kilisesi'nin adı da, Kümbet Camii'ne dönüştürüldü. Kent 298 yıl sonra Rus güçlerinin eline geçince, Kümbet Camii de yeniden kiliseye çevrildi ve bu dönemde 'kale başkilisesi' olarak anıldı.

1964'e değin metruk kalan kilise, bu süre içinde benzin deposu olarak kullanıldı, kaderine terk edilen kilise, madde bağımlıların uğrak yeri haline geldi. Kilise 24 Haziran 1964 yılında, daha sonra Kars Müzesi'ne dönüştürülen, eski eserleri koruma ve müze memurluğu bünyesinde müze olarak hizmet vermeye başladı. Müzenin 1978'de yer değiştirmesiyle, kilise 1993 yılına kadar terk edildi.

Vakıflar Genel Müdürlüğü, 1993 yılında kiliseyi Diyanet İşleri Başkanlığı'na devretti. Böylece kilise, 70 yıl sonra yine cami olarak kullanılmaya başlandı. Camiye dönüştürülen kilisenin şehir merkezinden uzak olması nedeniyle ibadet edebilecek cemaatin olmadığı belirtiliyor.

http://www.ajansafirat.com/news/guncel/12-havariler-kilisesinde-ibadet-edilmiyor.htm