Sıradağlar Arasında Sancılı Ülke Ermenistan (5)

Sarkis Adam
Ermenistan'ın incisi Sevan Gölü, başkentin 60 km. kuzey batısında, 1900 m yükseklikte, 940 km kare yüzölçümü ile (78 km. uzunluk, 58 km genişlik) sadece Ermenistan'ın değil Kafkasya'nın en büyük gölüdür. Erivan-Sevan ana yolunda ilerlerken 60.km itibaren, seyredenlerin gözlerini kamaştıran harika bir tabiat manzarası gözlerinizin önüne serilir,bu manzara Sevan'a yaklaştıkça daha da belirginleşir ve seyrine doyum olmaz,özellikle güneş ışınları altında oynaşan mavi dalgacıkların parıldayışları harika bir renk cümbüşü yaratırken, dağlardan esen tatlı meltemin kendine has lezzetli esintisi seyredenleri bam başka bir dünya'ya alıp götürüyor,insan bu havayı içine çektikçe ruhunun dinlendiğini hissediyor.

Sevan gölü Ermenistan'ın Kegharkunik bölgesindedir,etrafı Keğam,Vartenis, Sevan, Pambak dağlarıyla çevrilidir, göle 30 yakın çay açılıyor ve yanlızca Hrazdan nehri ise gölden doğuyor .

Sevan gölü çevresinde bitki örtüsü ve hayvan yaşamı çok ilginçtir,gölde  çeşitli balık türevlerinin yanında Istakoz ,yengeç,pavurya ve özellikle Prens Alabalığı (İşğhanadzug) lezzetiyle Ermenistan'ın en ünlü balıklarıdır.

Sevan yarımadasında kuş dünyası,kendine has bir özellik taşır.Sevan gölünün kuşları cıvıldaşmaları ile  kulaklarınıza bir  müzük ziyafeti sunarlar.

Sevan yarımadasında  tarihi, kültürel anıtların yanında Ruhban Yüksek okulu, Sevanavank manastırı  ve Noratus'taki Khaçkarlar Ermeni ve yabancı turistlerin  en çok ilgilerini çeken kültür değerleridir.

Sevan gölü Okoloji, Su Sporu,Su Kayağı , Avcılık, Dinlenme ve Turizm açısından son yıllarda Ermeni ve yabancı turistlerin  ilgi odağı olma yolunda.

Tatilini geçirmek  ve dinlenmek isteyen dostlarıma  Sevan gölünü ziyaret etmelerini öneririm.

ERMENİ  KHAÇKARLARI:

Efsanelere göre Atadede Hayk, ölmeden önce, halkına Ermenistan'daki  tüm taşların toplanıp  güzelleştirilerek birer sanat eserleri olarak bir sonraki nesillere bırakmalarını  öğütlediği söylenir. Ermeniler Atadede Hayk'ın bu öğüdüne uyarak taşları yontup,şahane Tapınaklar,Saraylar, Kaleler, Kervansaraylar inşa ettiler, ancak, Ermenistan Coğrafi açıdan akınlara açık hedef bir ülke olduğundan,Ülkeyi istila eden her bir akıncı, Ülkeyi soyuyor, talan ediyor,şahane eserleri tahrip ediyorlardı.Bu durumu göz önünde bulunduran Ermeniler buldukları taşları yontup, Anı Abideler ve şahane sanat eserler üretmeye devam ettiler ve bu ürettikleri eserleri Ulu Orta  bırakarak kaldırım taşları olarak kullanmaya başladılar ve böylece talanın, soygunun , yağmanın önüne geçmeyi  başardılar.Düşman akıncılar, Ermenistan'a girdiklerinde ne çalıp ve ne soyacaklarını,neyi tahrip edeceklerin şaşırıp hayrete düşmüşler ve elleri boş kalmış:İşte bu noktada Ermeni milleti,şahane eserler yaratma eğilimini ve kendi yaratıcı dehasını birleştirerek ,emeklerini küçük mimari şekiller  yaratmakta bütünleştirir ve böylece ''Khaçkar''ların  ve''Dabanakar''ların (Süslü Kaldırım Taşı -Yertaşları)yapımı doğar.

Khaçkarlar'ın  oyma süslü görünümü ve kendine özel nadide güzelliği sanki bir dantela işlemecilliğidir .Orta çağın Ermeni Khaçkarları çeşitli anlamlar ifade ederler, değişik olaylara atfedilirler, değişik nedenlerle yapılmıştır, örneğin ,Askeri bir Zaferin anısına,Tarihi bir Olayı Ölümsüzleştirmek amacıyla, bir kahramanın Anısına veya Onuruna gibi çeşitli nedenlerle Khaçkarlar üretilmiştir.

Taş Ustası ,Vahram ustanın 1273 yılında yaptığı Haghbat manastırının avlusundaki ''Genel Kurtarıcı'' (Amenapırgiç) khaçkar en dikkati çeken ve en ünlü Ermeni Khaçkarlarından bir tanesidir.

Eski dönemlerde halk Khaçkarların   hastalıklara ve dertlere deva olma niteliğinde, şifa verdiğine ve bir lütuf olduğuna inanırlardı. Çok kere  değişik yörelerden hastaları, özellikle çoçukları Khaçkara getirler hastalara şifa çocuklara hayır getireceğine, Khaçkarların tabiatın büyük bir gücü olduğunu  ve kötülüklere karşı  bir kalkan olduğuna inanırlar, onu gücün, kuvvetin simgesi olarak algılarmış.

Ermenistan'da eski dönemlerde 10 bine yakın Khaç olduğu söylenir, bu rakam  bugün 1000-1200 kadardır, çoğunlukla ''Noratuz'' bölgesinde, açık müze durumda ''Khaçkarlar Ormanı'' vardır.Görülmeye gerşekten değer.

Birçok  ünlü Khaçkar ustaları vardır, 12.y.y en nlüsü Mihitar,13-14.y.y Momik ustalardır.1292 yılında Koşavank'da yapılan çok sayıdaki Khaçkarların ustası  ünlü Boğos usta ve en çok Khaçkar yapan usta ise Kiıram ustadır 1591-1610 yılları arasında yaklaşık 300 e yakın Khaçkar inşa etmiştir.

Khaçkarlar Ermeni halkının,Vatanseverliliğin, güçlü imanının, Kültüre ve Sanata tutkusunun kendine özgü anlayışının birleşip taşta bütünleşmesidir.

Khaçkarlar  Uluslararası sanat ve kültür merkezlerinde layık oldukları değerli yerleri almışlardır.

(devam edecek)

__._,_.___

Attachment(s) from Sarkis Adam | View attachments on the web

7 of 7 Photo(s)

Lake-sevan.jpg

709549.jpg

16_tourist-sights-of-armenia_lake-sevan.jpg

lake-sevan-trout-armenia.jpg

{EB521B56-5CAC-4D1B-9998-9280AC83069E}Picture.jpg

P9192275.JPG

P9192269.JPG

________________________________________

Posted by: Sarkis Adam sarkis_adam@yahoo.de