Mehmet Şerif Paşa:
Jön Türklerin, yani İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin,
Ermeni halkını imha etme planlarını yıllardır hazırlamakta olduğu suçlaması,
Mehmet Şerif Paşa’nın Journal de Geneve gazetesine gönderdiği bir mektupta yer
aldı. Bu tanınmış sürgünün görüşleri hiç kuşkusuz, bugün Türkiye’de iktidarda
olan partiyle bağlarını kopardığı için anayurdunu terk etmek zorunda kalmış
olması ışığında değerlendirilmeli. Mehmet Şerif Paşa’nın düşmanları bile – ki
ne kadar güçlü düşmanları olduğu, iki yıl önce Paris’teki Türk polis
ajanlarının suikastından kıl payı kurtulmasından anlaşılabilir – onun Jön
Türklerin izlediği politikaya ilişkin mükemmel gözlemlerde bulunma fırsatına
sahip olduğunu kabul etmek zorundadır; çünkü Şerif Paşa Jön Türkler, Abdülhamit
rejimini devirip ilk kez iktidara geldiklerinde parti organlarının önde gelen
üyelerinden biriydi ve sonrasında partinin vaad ettiği reformları uygulamaya
koymaya niyetinin olmadığını anlayınca saflarından ayrılarak muhalif Liberal
partiyi kurdu.
Kendisi şu an hayatta olmayan, yeni Anayasa döneminde
Abdülhamit’in baş danışmanlarından Sadrazam Sait Paşa’nın oğludur. Prens
Halim’in kızı Prenses Emine’nin eşidir ve şu an Sadrazam olan Prens Said
Halim’in kayınbiraderidir. Bir süre İsveç Büyükelçiliği de yapmıştır.
[Mektubunda] mevcut rejim tarafından Ermenilere yapılan
mezalimin Cengiz Han ve Timurlenk’in vahşetini de geçtiğini belirttikten sonra,
Şerif Paşa sözlerine şöyle devam ediyor:
“Hiç şüphesiz, İttihatçıların düşünce yapısı, açıktan
Almanya’nın safında yer alıncaya kadar, uygar dünya tarafından görülemedi; ama
ben altı yıldan fazla Meşrutiyet gazetesinde (Şerif Paşa’nın önce
Konstantinopolis’te, daha sonra Paris’te yayınlanan gazetesi) ve başka tarafsız
gazete ve dergilerde İttihatçı zihniyetinin ne olduğunu yazdım ve Fransa ile
İngiltere’yi, onlara ve başta Ermeniler olmak üzere Osmanlı sınırları içindeki
milliyetlere karşı hazırlamakta oldukları planlar konusunda uyardım. Sadakatleri,
ülkeye yaptıkları hizmetler, yetenekli devlet adamları ve görevlileriyle, her
alanda – ticarette, sanayide, bilimde ve sanatlarda – Türklerle yakın bağlar
içinde olan bir ırk varsa, o da hiç şüphesiz Ermenilerdir.”
Şerif Paşa daha sonra, matbaanın ve tiyatronun Türkiye’ye
getirilişi de aralarında olmak üzere, Ermenilerin Türk uygarlığına yaptığı
katkıları sıralıyor, Osmanlı Anayasası’nın hazırlanmasında Midhat Paşa’yla
birlikte çalışan bir Ermeniye, Odyan Efendi’ye atıfta bulunuyor ve Türkiye ile
İran’daki despotizme karşı ajitatörlükte sergiledikleri yüksek yeteneklerin
(otokratik Jön Türk “reform”cularının Ermenilerin bu özelliklerine hiç de iyi
gözle bakmadıklarına şüphe yok) altını çiziyor. Daha sonra mektubu şu sözlerle
devam ediyor:
“Heyhat! Osmanlı İmparatorluğu’nda bir yenilenmenin
gerçekleşmesi için gerekli tohumları atan bu kadar yetenekli bir halkın
tarihten silinme noktasına gelmesi ve –
Yahudilerin Asurlular tarafından köleleştirilmesi gibi bile değil, imha
ediliyor olması – en katı yürekleri bile kanatmalıdır. Değerli gazetenizin şu
anda katledilmekte olan bu halka, katillere olan öfkemi ve kurbanlara olan
muazzam merhamet duygumu ifade etmeme aracılık etmesini rica ediyorum.Bu
sorumluluk bildiğim görevimi yerine getirdikten sonra, bedbaht Ermeni halkından
ayrı olarak, son altı yıldır
beceriksizce bu İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin savunuculuğunu yapan bazı
Ermeniler ve propagandistleri, yaşadıkları zulmün hazırlayıcısı olarak ayrı bir
yere koymak istiyorum. Onları defalarca İttihatçıların kötü niyetleri, çok
yakından tanıdığım karanlık ruhlarının sapkınlığı konusunda uyardım. Üstelik, İttihatçıların emirleriyle
kışkırtılan Adana katliamı gerçek durumun ne olduğunu görmelerine vesile
olmalı, akıllarını başlarına getirmeliydi. Bazıları, çıkarlarını yanlış yerde
görerek, bazıları kötü niyetli siyasi ittifaklardan etkilenerek – hatalarının
bedelini darağacında ödeyen zavallı Konstantinopolis mebusu Zohrab Efendi gibi
– Ermeni siyasi liderlerinin hepsi, ya da neredeyse hepsi, kaderlerini İttihatçıların
kaderine bağlayarak, ulusal davalarına hizmet edeceklerine, taviz verdiler.
Eğer bu habis ve ihanet içindeki örgütün bayrağı altına
girmektense, tuttukları yolun tehlikesini ne zamandır kendilerine canları
pahasına göstermekte olan gerçek liberallerin yanında saf tutsalardı, yalnızca
ilkelerine sadakatlerini korumakla kalmayacaklar, bedbaht kardeşlerini savaş
öncesinde yaşadıkları zulümden ve bütün bir ulusu tarih sayfalarında benzeri
görülmemiş bir imha harekatından da korumuş olacaklardı.”
İngilizce: New York Times, 10.10.1915
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.