1844 yılında Osmanlı vergi kayıtlarında Ermenilerin sayısı 2.4 milyon

Armenak Taçyıldız 

Bir grupta soykırım öncesi Ermeni nüfus sayısı üzerine girdiğim tartışma üzerine, çeviriye dayanarak hazırladığım yorumu paylaşıyorum: (Karşı taraf 1-2 milyon arasında değişen rakamlar vermişti.)

1)1844 yılında Osmanlı vergi kayıtlarında Ermenilerin sayısı 2.4 milyon. Fransız tarihçi Abdolonyme Ubicini'ye göre bu rakam dahi gerçeğin altındadır. [Kaynak: Sarkis, Y. Karayan (April 24, 2010), Massis Weekly (Los Angeles): 6–8]

2)Ermeni Meselesi'nin uluslararası bir noktaya gelmesi ve Berlin Anlaşması'yla 1878'den sonra Ermenilerin kendilerini yönetme ihtimali belirdiğinde, Ermeni nüfus oranları oldukça önemli bir hale gelmişti. Abdül Hamid'in 1881-82 yılları arasında yapılan ilk nüfus sayımında Ermenilerin sayısını yarıya indirttiği ifade edilmektedir.

a)Kâzım Kadri: "Abdul Hamid rejimi döneminde Ermenilerin sayısını düşürdük." (...) "Abdul Hamid'in emriyle Ermenilerin sayısı kasten düşük yazıldı." [Kaynak: Hüseyin Kâzım Kadri, Balkanlardan Hicaza: Imparatorlugun Tasfiyesi. 10 Temmuz Inkilâbı ve Netayici, Istanbul: Pınar, 1992]

b)Mus Sasun'da nüfus sayımı yapan Ermeni memur, Ermenilerin sayısını 225.000, Türklerin sayısını 55.000 olarak bulmuş, Türk denetçiler ise onu Ermeni sayısını 105.000'e düşürmeye, Türk sayısını 95.000'e çıkarmaya zorlamıştır. [Kaynak: Sarkis Pteyani Hushere,' in Harazat Patmutiun Tarono, Cairo: Sahag-Mesrob, 1962 p. 22 for such undercounting examples. Also cited in Vahakn N. Dadrian, Warrant for Genocide [notes 13] p. 187]

c) 1.058.000 nüfus sayısı veren, sizin de aktardığınız Lynch, bakın anılarında ne diyor: "Hedefimize uygun olarak bir Ermeni rahip ile buluştuk - genç, geniş omuzlu ve açık yüzlü bir adam. Konuşmaya yatkın göründü, ve biz de ona Muş'ta kaç adet kiliseleri olduğunu sorduk. Yedi, diye cevap verdi; ama heyet bize dört demişti. Bir asker ona Kürtçe olarak konuşma yaptı; zavallı adam beyaza döndü, ve sonra yedi diyerek yanlış belirttiğini, dörtten daha fazla olamayacığını söyledi..." [Kaynak: H.F.B. Lynch, Armenia. Travels and Studies, Vol. 2, Beirut, Khayats, 1965, p. 171]

3) Gerçeğinden düşük Ermeni nüfus rakamlarına bir neden de, Ermenilerin kendilerinin askeri vergiden kaçabilmek için kendilerini olduklarından az gösterdikleri olasılığı da katılmalı.

4) Türk tarihçi Seçil Akgün: "Osmanlı'nın kesin rakamları yok. Osmanlı İmparatorluğu'nun sınırları içinde kalan Ermeni nüfusuna dair elimizde bu çelişkili sayılar var. Bence en doğru rakamı Basmacıyan veriyor. Bu iki ile üç milyon arasındadır." [Kaynak: 27 Nisan 1987 Hürriyet gazetesi röportajı]

Armenak Taçyıldız  30.10.2014

__._,_.___

________________________________________

Posted by: Simon DARONYAN <taron49@hotmail.de>