Taner Akçam - Taraf
24 Nisan yaklaşırken Papa Francis’in 1915’i soykırım
olarak adlandırması ortalığı sadece dalgalandırmakla kalmadı, çıtayı epeyce de
yükseltti. Bugüne kadar Türk hükumetlerinden korkarak kapı arkalarına saklanan
Batılı devletlerin durumu zor. Başta ABD, 1915
konusundaki politik kavgaya, isterlerse ‘nihai son’ verebilecek devletler,
artık 1915’e niçin soykırım demeyeceklerini çok zor izah ederler. Üç önemli
devletten söz ediyorum: ABD, İngiltere ve ABD’nin tutumunu etkileme gücüne
sahip olduğu için İsrail.
‘Nihai son verme’
fikrim çok abartılı bulunabilir ama bu iddiamın anlaşılabilmesi için ABD’nin
elindeki imkânların neler olduğunu bilmek gerekir. Buna sonra değineceğim.
Ama önce konunun
anlaşılması için tekrar etmek isterim. Türkiye’deki inkâr rejimini, Güney
Afrika rejimi ile kıyaslamanız gerekir. Bu tür inkârcı veya ırkçı rejimler
ancak ve ancak iki olgu yan yana gelirse değiştirilebilirler. Dışarıdan pozitif
baskı ve içeriden sivil muhalefet.
Eğer siz inkârcı
bir rejimden korkar, onun tehditlerinden köşe bucak kaçar ve saklanacak yer
ararsanız, bu rejimler kendilerini değiştirme ihtiyacını duymazlar. İhtiyaç, bu
tür rejimlerin uluslararası alanda hareket etme imkânlarının daralması, izole
edilmeleri ile ortaya çıkar.
Oysa, başta ABD ve
Batı, inkârcı rejimi destekleyerek, esas olarak inkârcı sistemin devamına
yardım ettiler. Çözümün değil, sorunun bir parçası oldular.
Bu satırların
okuyucularına durumu, 1960 sonrası askerî darbeler konusunda Batı’nın tutumuyla
kıyaslayın dersem, ne dediğimi anlayacaklardır.
Türkiye 1945
sonrası Batı’nın şımarık çocuğu idi. Ne yaparsa hoş görülür ve destek
verilirdi. Artık ezbere biliyoruz; 1960, 1971, 1980 ve 1997 darbeleri Batılı
devletlerin ya göz yumması ya da doğrudan desteği ile başarılı oldu. Eğer
2003-4’te askerî darbe olmadıysa bunda ABD ve NATO’nun yeşil ışık yakmaması da
etkili oldu.
Şimdi benzeri bir
durum soykırımı inkâr konusunda yaşanıyor. Batı, aynı askerî darbelerde olduğu
gibi iki seçenekle karşı karşıya. Ya inkârcı rejimi desteklemeye devam edecek,
ya da bu rejimin uluslararası plandaki hareket alanını daraltarak değişime
zorlayacak.
Askerî rejimleri
desteklerken de, bugün inkârı destek konusunda da Batı’nın ana argümanı aynı;
hiç değişmiyor: “jeo-stratejik çıkar ve kendi ulusal ve bölgesel güvenlik
anlayışları.” Türkiye’nin bölgedeki askerî- stratejik önemi, Batı’nın
desteğinin ana nedeni! Bilinen deyişle, kedinin renginin (rejimin karakterinin)
önemi yok! Fare tutsun yeter…
Gerçi, inkârcı bir
rejime “ulusal- bölgesel güvenlik” tezi ile destek vermek, cellâdı
destekleyerek idama karşı kampanya yürütmeye benziyor ama bu ayrı bir konu.
Ana soru şu:
soykırımın 100. yılında, Batı, eskiden askerî rejimler konusunda yaptığını
tekrar edip, inkârcı rejimi desteklemeye devam edecek mi? Yoksa, Papa’nın
soykırım çıkışı, Batı’nın kendisini engelleyen son eşiği aşmasına yardım mı
edecek? Göreceğiz!
Bu soruya olumlu
cevap verebilmek birçok faktöre bağlı. Bunların başında Türkiye’deki yükselen
sivil toplum hareketi geliyor.
Hrant Dink’in
ölümünden sonra, Türkiye’de tarihle yüzleşme konusunda son derece ciddi bir
sivil muhalefetin oluştuğunu ve bu sivil muhalefetin kamuoyu vicdanında üstün
bir durumda olduğunu iddia etmek isterim.
Batı, inkârcı
Türkiye konusundaki tutumunu belirlerken, onun bölgedeki rolü vb. gibi
stratejik bazı hesaplar yapacak elbette ama bu sivil muhalefeti de dikkate
almak zorunda.
Sivil muhalefetin
yükseldiğinin ve kamuoyu nezdinde moral üstünlüğe sahip olduğunun önemli bir
göstergesi de, durumdan pay koparmak isteyen bazı ilkel tüccarların ortaya
çıkmış olması!
Siyasal hayatları
boyunca, yönettikleri örgütlerin kapısını Ermeni kelimesi ile ilintili her şeye
kapatan; sadece soykırımı inkâr siyaseti sürdürmekle kalmayıp, inkârcı siyasi
çevrelerle düşüp kalkan ve ama şimdi HDP listelerinde boy gösteren tüccarlardan
söz ediyorum.
Bunlar, yıllarca
Ermeni soykırımı ile uğraşmayı bir suç telakki ettiler! Konuyla uğraşan
insanlara, bu “suçu” işledikleri için cüzamlı muamelesi yapmaktan çekinmediler.
Bu tüccarların
şimdi 100. yüzyıl nedeniyle, “soykırım işine” yatırım yapmaya başladıklarını
duyuyorum. Başta Erivan olmak üzere, anma toplantılarına katılmak için kuyruk
oluyorlarmış.
Elbette insanlar
görüş değiştirebilir ve bu güzel bir şeydir. Ama bu kişiler, onlarca yıldır
sürdürdükleri inkâr politikalarının unutulacağını zannedip, gelinen noktadan
siyasi çıkar elde edebileceklerini düşünüyorlarsa gerçekten çok zavallılar.
Tarihle yüzleşmek
çok ciddi bir iştir. Bunun için önce olaylara sıradan bir tüccar kafasıyla
yaklaşmaktan vazgeçmek ve yıllardır izlenen inkâr politikaları için özür
dilemeyi bilmek gerekir!
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.