Ermeni halkının çeşitliliğinin bir göstergesi de Vatikan
tarafından resmen tanınmış olan bir Ermeni Katolik Kilisesi’sinin varlığıdır.
Ermeni Katolik geleneğinin en ünlü din adamlarından biri de, Roma Katolik
Kilisesi’nde Kardinalliğe kadar yükselmiş olan Grigor Agagianian’dır (Krikor
Aghajanian).
Agagianian, 1895’te bugünkü Gürcistan’ın, o zamanki Rusya
İmparatorluğu’nun Akhaltsikhe kentinde doğdu. Eğitimini 1906 – 1918 yılları
arasında Roma’da aldı ve sonrasında memleketine dönerek bugün Gürcistan’ın
başkenti olan Tiflis’te Ermeni Katolik cemaatinin din görevlisi olarak çalıştı.
Kısa süre sonra dini eğitim vermek üzere Roma’ya geri döndü; ancak Sovyet
yetkililerinin Kafkasya’da yönetimi devralması üzerine Agagianian’ın artık
memleketinde dini hizmet veremeyeceği açıklığa kavuştu. İlahiyat alanındaki
büyük bilgi birikimi ve çalışmaları sayesinde, soykırım sonrası Ermeni Katolik
liderliğinin kurumsal merkezi olan Lübnan’a davet edildi ve burada Ermeni
Katolik Kilisesi’nin başına geçerek 1937-1962 yılları arasında Katolikos-Patrik
olarak görev yaptı.
Her ne kadar yakın geçmişte bir başka Ermeni Kardinal –
19. yüzyılın sonlarına doğru Katolikos-Patrik ünvanına sahip IX. Anton Petros
Hassounian – görev yapmış olsa da, Kardinal Agagianian Roma’da çok daha derin
bir iz bıraktı. Kendisinin iki kez, 1958 ve 1963’te yeni Papa’yı seçecek
Kardinaller toplantısında ön sıralardan aday olarak gösterildiği, hatta 1963’te
seçimi kazandığı, ancak kendisinin görevi kabul etmediği aktarılır. Anayurdunun
SSCB’nin bir parçası olması nedeniyle bu süreçte bir KGB bağlantısının da rol
oynadığını iddia edenler olmuştur. Tarihçi Ara Sanjian’a göre, konunun doğası
gereği bu tür söylentilerin temellendirilmesi ne yazık ki olanaksızdır.
Gerçekten de, özellikle papalık adaylığı, oy sayımları ve bunun gibi ayrıntılar
Vatikan tarafından çok sıkı bir şekilde korunan gizli bilgilerdir. Ancak her
durumda Agagianian’ın Katolik Kilisesi’nde o dönemde en üst kademelerde yer
aldığı tartışmasız bir gerçek.
1971’de ölümünün ardından kırk yıl geçtikten sonra bile
bugün Kardinal Agagianian, hayatta olduğu yıllarda dünyanın dört bir yanındaki
Katolik Ermenilerin kralı işlevini gören, “Kilisenin Prensi” olarak anılıyor.
Referanslar ve Diğer Kaynaklar
1. Ara Sanjian. An Armenian As Pope? (Kardinal
Agagianian’a İlişkin Bir Britanya Diplomatik Raporu, 1958)
2. Ermeni Katolik Kilisesi. “Biography of Gregory Petros
XV Agagianian (1937-1962)”
3. Tom Vartabedian. “The Armenian Cardinal and His
Servant”, The Armenian Weekly, 6 Şubat 2012
4. Wikipedia: “Grégoire-Pierre Agagianian”
100y100f_015n
Görsele ait bilgi
İki yanında Polonyalı Ermeni Katolik din adamı ile ortada
Kardinal Agagianian, Roma, 1958.
Atıf ve Kaynak
Polonyalı Ermenilerin Kültür ve Mirası Vakfı
[CC-BY-SA-3.0], bkz. Wikimedia Commons
Bizi takip edin
Facebook – Twitter – Instagram – Google+

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.