Lahdo SAĞ
Tarihi dünden başlatanlar, bir nebze olsun hafıza vicdan
sahibi olanlar, bililer ki TC devleti ve
Kürt direniş güçleri arasındaki uğruna
verdikleri, kanlı mücadelenin bir
parçası olan toprak yerleşim, nüfus alanları, bugün iki tarafında üzerinde zulümle, zorla, oturulmuş aidiyeti, çarptırılarak inkar edilerek
hanelerini yazdırılmış, Ermeni, Asuri,
Keldani, Süryani topraklarıdır. Bu halkların
Müslüman olmayışları, onları yüzde yüz
hak sahibi olma, koruma noktasında en büyük engel ve hak mahrumiyeti sebep
teşkil eden etkenlerin başında geliyordu.
Dün böyle idi, bugünde, buna yakindir. Ufak tefek değişik değişim
tezahürü günümüzde, dışarıya yansıtılmaya çalışılmış olsa da, bunlar kozmetik
değişimlerdi. Bir avuç su ile bunlar aşağılara çekilebilinecek, temizlenecek
olgulardır. Ve bizler bugün, onun içindir ki iki tarafında koluna gönüllü
olarak giremiyoruz. Bizleri frenleyen, uzak durmamıza, sebep olan geçmişin
tarihi vakalarıdır. Ama gel gör ki,
aynanın diğer tarafıda diyor ki, Üzerinde mücadele etmediğin, uğrunda kan
dökmediğin toprak senin değildir. Böylede bir gerçek mevcut. Bütün bu olumsuz
koşulara rağmen, insanoğlu doğduğu, büyüdüğü, topraklarını unutamıyor. Aradan
yüzlerce sene geçmiş olsa da, bir çıkmazlara giriyorsunuz. Ellerim bom boş,
hesap sıfır elde sıfır olsa da. Çünkü bu bir natürel bağlılık ve tutkudur.
Kolay kolay silinmiyor.
Bugün Amerika da, Avrupa da ve dünyanın çeşitli
ülkelerinde yaşayan, ekonomik, maddi makam Özgürlüğüne kavuşmuş kökleri
bugünkü, Türkiye topraklarında olan zengin, yazan, şahsiyetler mevcuttur. Erken
amma geç, belli bir zaman sonra atalarının doğduğu topraklarla,
ilgilendiklerini görüyoruz. Gerilere dönüş yaparak, acılı, hüzünlü, olan tarih
sayfalarını dürmeyerek bir bağlılık sorumluğunu göstererek, kısıtlı Lidya olsa
sağda, solda, köşede, kalmış halklarıyla ilgili bilgi kırıntılarını, toplayarak
geçmişi yaşatma, var etme çabalarına şahit oluyoruz. Bu sayı, biz Süryanilerde,
Ermenilere göre biraz cılız kalmaktadır. Süryani kilise arşivleri, ermeni
kilisesi ne nazaran daha donatımlı, bilge noktasında biraz daha ön safhada
olduğu gibi gözükse de. Entelektüel, yazar, çizer, felsefe, edebiyat, basında Ermeniler, daha
donatımlı muktedir olduklarını görüyoruz. Bizler, sorunlarımızı geçmişte
Avrupa, dünya kiliselerine anlatmaya çalıştık. Ermeniler, dünya meclislerinde,
finans çevrelerinde, yazı ve bilim dünyasında anlatmaya çalışıyorlar.
Geçmişleriyle ilgili yazılar, kitaplar yazıyorlar. Bunlardan ufak bir örneği
20. yüzyılda katliamlardan kurtularak, Amerika’ya göç eden Bitlisli bir ailenin
Amerika’da doğan, asıl adı Aram Karaoglanyan olan yazar (Wılıam Saroyan)
İngilizce dilinde epey kitapları, Almanca dilinde, meine
name aram, ich bin ein Auswanderkind, ismin de kitaplarının yazarı olan bu
şahsiyet, 1908 kaliforniya de doğmuş olsa da, ata diyarı olan Betlisi 1964
yıllında, dönemin başbakanı İsmet İnönü’yle görüşüp, ondan ancak müsaade
yoluyla Dede mezarları bulunan bitlisi ziyaret etmesine müsaade edilir.
Öldükten sonra mezarının Bitlise getirilmesi arzusu kabul edilmez. 1981 Mayıs
ayında hayata gözlerini kapatan bu yazarın, Bitlis’teki baba evi, dönemin TC
başbakanı Erdoğan’ın kültür bakanı olan Sayın Ertuğrul Güney, müze yapma
isteği, AKP hükümeti tarafından kabul görmez. Sebep, argümanları (Donemin Bitlis’teki Saroyan ailesi ) Ermeni
direnişçilerin başı olup, bölgede bir
çok Türk, Kürt, Müslüman halkının katli olarak resmi tarihte geçiyormuş.
Aram Karaoglanyan, her ne kadar bu coğrafyada yaşamamış
olsa da, her ne kadar bu acıları doğrudan kendisi yasamamış bir kişi olsa da,
kendisini bu coğrafyanın bir ürünü olarak görür. Neticede bu coğrafya acıların
coğrafyasıdır. Kanın rengi hep kırmızı olmuştur. Nitekim aras yayınlarında
çıkan Yetmiş bin Süryani adlı kitabın da, bir Süryani öyküsünden bahse eder.
Geldikleri coğrafyada Amerika’da, berber çırağı Süryani asılı THEDORA BADAEL
adında bir bayanla tanışır.
“Ermeni misin ?” Kuaför kız “ hayır Süryani’yim.” “Süryanice okuma ve yazmam yok, ana topraklarda doğdum. Ama oraları unutmak istiyorum artık.”
Saroyan, sorar neden? “ Bir zamanlar
bizler, Mezopotamya’nın büyük halkıydık. Soğanları kıyar gibi bizlere kıydılar.
Bizleri sürgüne gönderdiler.”
Okuması, yazması olmayan, Türklerin tabiri ile Alilere
dönüp ketum Olduk. Böyle büyük bir halktan, sadece yetmiş bin arda kalan Dünyada, yaşayan her Ermeni, Süryani, Rum, Yezidi,
evinde istinasız
Olarak, Süryani kızı Thedora misali hikâye, dram ve
acıları vardır.
Atalarımız öldü, katledildi, gitti. Ardında küçük
hayallerini bırakarak, yas tutalım diye.
Sonlar ürkütücüdür, hüzün verir insana. Nenemin duyduğu
dehşet, benim içimde yaşıyor şimdi.
Bizi rahat bırakmayan acıların simgesi, doldukça, dolan
keder küpü gibi. Annemin kalbi, dillidir.
Toprağından dönmecesine ayrıldı. Sert ve hoyrat, bir şekilde koparıldı
vatanından, ağıt üzerinde ağıt,
Yakıp söyleyelim yazalım diye, ölümü tattık, bir kere.
Bizim dilimiz, acının dillidir.
Nefretin yükü, var üzerinde.
Kaynakça.
David bagistesi yazar yaşıyanlar ölüler kitabi.
Wiliam saroyan anne baba memleketim bitlis
Ödlekler cesaretsizdir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.