Mesut Çevikalp
Türkiye-Rusya krizi, Karabağ'daki gerilimi de
tırmandırdı. Azeri-Ermeni cephe hattında düşük yoğunluklu çatışma yaşanırken
Rusya, Ermenistan'daki hava gücünü artırdı. Uzmanlara göre Moskova, düşürülen
uçağının intikamını Ermenistan üzerinden almak isteyebilir. Türkiye ile Rusya arasında 24 Eylül'de Türk hava sahasını
ihlal eden Rus uçağının düşürülmesiyle başlayan kriz Azerbaycan-Ermenistan
gerilimini tetikledi. Azeri ile Ermeni güçleri uzun bir aradan sonra Karabağ'da
yeniden düşük yoğunluklu çatışmaya başladı.
Çatışmaların Başbakan Ahmet
Davutoğlu'nun 3-4 Aralık'ta düzenlediği Bakü ziyaretinin hemen sonrasında
alevlenmesi dikkat çekti. Davutoğlu o ziyarette Azerbaycan ile daha da
yakınlaşacağını duyurmuştu. Rusya ise bu hamleyi Ermenistan'a yönelerek
karşıladı. Moskova önce Erivan'daki askeri üsse 6 adet savaş ve nakliye
helikopteri (Mi-24-Mi-8) takviyesi yaptı, ardından da ortak hava savunma
sistemi kurma anlaşması imzaladı. Anlaşma ayrıca askeri işbirliği, eğitim
desteği, araç-ekipman hibesi ve ortak tatbikatları da içeriyor.
Ermenistan, Moskova'da atılan imzaların
hemen ardından Bakü'ye yönelik tavrını sertleştirdi. Ermenistan Savunma
Bakanlığı Sözcüsü Artsrun Hovhannisyan, hafta içinde Azerbaycan ile ateşkesin
bittiğini söylerken Karabağ sınır hattında artan çatışmaları da ‘savaş' olarak
niteledi. İki ülke arasında 1988-1994 yılları arasında yaşanan savaşın ardından
barış anlaşması yapılmadığı için taraflar resmi olarak hâlâ savaşta. Azerbaycan
topraklarının yüzde 20'si Ermeni işgali
altında.
Ankara, geçen 3 haftada artan gerilimi endişeyle izliyor.
Rusya'nın Erivan üzerinden Kafkasya'da varlık artırma girişimlerinin Karabağ cephesinde
savaşa dönüşebileceğine dikkat çekiyor. Türk yetkililer, yaklaşık 20 yıldır
Ermenistan işgali altında bulunan Yukarı Karabağ'da sükûnetin pamuk ipliğine
bağlı olduğuna, bölgeye yönelik her türlü dış müdahalenin Kafkasya'nın tümünde
istikrarı bozacağına dikkat çekiyor.
‘UÇAK KRİZİNİ KAFKASYA'YA TAŞIDIlar'
Bölgedeki gerilimi Zaman'a değerlendiren İstanbul Teknik Üniversitesi'nden Rusya
uzmanı Doç. Dr. Fatih Özbay, Ermenistan üzerinden Türkiye ile Azerbaycan'a
gözdağı verildiğini söylüyor. Özbay, “Rusya, uçak düşürme krizi bahanesiyle
Ermenistan'daki askeri gücünü artırıyor, Ermenistan'ı silahlandırıyor. Güney
Kafkasya'ya yerleşip çevreliyor. Aynı zamanda yaşanan krizde Türkiye tarafında
durmaya devam eden Azerbaycan'a da gözdağı veriyor.” diye konuşuyor. Rusların
Suriye'de patlak veren krizi bir çırpıda Kafkasya'ya taşıdığını, yakın vadede
de Orta Asya'ya yaymaya çalışacağını belirtiyor. Rusya'nın bölgedeki imkân ve
ittifakları sayesinde Ankara'yı çevrelemeye başladığına değinerek şu yorumu yapıyor:
“Rusya-Türkiye krizi Suriye sahasını çoktan aştı. Kırım'dan Kafkasya'ya
İran'dan Suriye ve Doğu Akdeniz'e uzanan büyük bir çevreleme planı ile karşı
karşıyayız. Uçak krizi sadece süreci hızlandırdı. Rusya, NATO/Batı karşısında
bu bölgelerde kendi jeopolitik alanının sınırlarını çiziyor.”
‘RÖVANŞ ERİVAN ÜZERİNDEN oLABİLİR'
Uzun yıllar Rusya'da yaşayan Fatih Özbay, Moskova'nın
Türkiye'den henüz uçağının
düşürülmesinin rövanşını almadığını, misliyle mukabele için fırsat aradığını
iddia ederek, “Ermenistan'ın savunması Rus askerleriyle tamamen Rusya'ya emanet
edilmiş durumda. Türkiye, Ermenistan hava sahasına girerse düşürülen uçağın
intikamını almak isteyen Ruslar onu hiç tereddüt etmeden düşürmeyi
deneyeceklerdir.” ifadelerini kullanıyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.