Avrupa Ermeni Konseyi, Erdoğan’ın bütün muhaliflerini
karşı genelleştirilmiş yoğun baskı bağlamında Ermeni Cumhuriyeti Diaspora
Bakanı’nın dostumuz Sevan Nişanyan’a Ermeni soykırımından kaçan başka bir yazar
olan “William Saroyan” madalyasını verme girişimini kutluyor. Sevan Nişanyan’a özgürlük
ve adalet için, uluslar arası topluluğun dikkatini ona çekme girişiminde
bulunan uluslar arası Komite’nin çabalarını kutluyoruz. Sevan’ı düşünmek, onu
korumaktır. Dolayısıyla, onu çok düşünüyoruz. Dünyanın her yerinde olduğu gibi
Türkiye’de de, Demokrasi’ye, ifade özgürlüğüne, İnsan Hakları’nın üstünlüğüne
ve hakiki Adalet’e inanan herkesle sesimizi birleştiriyoruz.
***
Sevan Nişanyan ifade özgürlüğünü kullandığı için Ocak
2014’ten beri Türkiye’de haksız yere cezaevindedir. Sevan Nişanyan Türkiye’de
Kemalizm, İslam, hatta tanınmayan Ermeni soykırımıyla ilgili eleştirilerde
bulunma riskini göze alarak sesini ender çıkaran Ermeni topluluğuna mensuptur.
İnkârcı devleti eleştirmektedir.
Dolayısıyla, birkaçını belirtmek gerekirse Hrant Dink ve
Garo Paylan gibi o cesur Ermenilerin çok kapalı olan çevresindendir.
Sevan Nişanyan özgür olduğu için cezaevinde! Türkiye’de
görüşlerini açıklamanın bedeli işte bu.
Avrupa Ermeni Konseyi, Erdoğan’ın bütün muhaliflerini karşı
genelleştirilmiş yoğun baskı bağlamında Ermeni Cumhuriyeti Diaspora Bakanı’nın
dostumuz Sevan Nişanyan’a Ermeni soykırımından kaçan başka bir yazar olan
“William Saroyan” madalyasını verme girişimini kutluyor.
Sevan Nişanyan’a özgürlük ve adalet için, uluslar arası
topluluğun dikkatini ona çekme girişiminde bulunan uluslar arası Komite’nin
çabalarını kutluyoruz. Sevan’ı düşünmek, onu korumaktır. Dolayısıyla, onu çok
düşünüyoruz.
Dünyanın her yerinde olduğu gibi Türkiye’de de, Demokrasi’ye,
ifade özgürlüğüne, İnsan Hakları’nın üstünlüğüne ve hakiki Adalet’e inanan
herkesle sesimizi birleştiriyoruz.
Sevan’ın sözleriyle, “Bu, büyük bir savaşta küçük bir
muharebeyi kaybetmekten ibarettir”.
Paris
12/09/2016
Doğan Özgüden’in mesajı
Soykırım inkarcısı, insan haklarını çiğneme rekortmeni
Türkiye Cumhuriyeti’nin zindanlarında yıllardır rehin tutulan en seçkin
aydınlarımızdan Sevan Nisanyan’a genç Ermenistan Cumhuriyeti tarafından William
Saroyan ödülü verilmesi beni özellikle duygulandırdı.
Sait Çetinoğlu haberi ilettiğinde 63 yıl geriye,
gazeteciliğe başladığım 1953 yılına gittim. O yıl Varlık Yayınları tarafından
ilk kez yayımlanan “Aram Derler Adıma”yı okuduğum günlere… Öz yurdundan
kopartılmış Ermeni göçmenlerin Amerika’daki yaşamını nasıl bir tutkuyla
okumuştum…
Ne ki Ermeni soykırımının tabu olduğu yıllardı…
Üstünden iki yıl geçmemişti ki, İstanbul’da Rum’u da
Ermeni’yi de hedef alan 1955 pogromu…
Sevan o kentte ertesi yıl doğdu… Halkına tüm bu
acıları ve zulmü reva görenlere meydan okurcasına bu ülkenin gerçek değerlerini
en iyi tanıtan, Türkçe’yi Türkiye’yi yönetenlerden çok daha iyi kullanan ve de
anayurdundan kovulan bir diğer halkın, Rumların metruk köyü Şirince’yi yeniden
yaratan Sevan…
Başkanlık sarayı bile kaçak inşa edilmiş bir ülkede
böylesi seçkin bir aydın yıllardır kaçak inşaat suçlamasıyla hapiste…
Üretmesin, yaratmasın diye… Ama yine üretiyor… Yaratıyor.
İnci’yle birlikte kendisiyle Ayşe Nur Zarakolu insan
hakları ödülünü paylaşmak gururunu taşıdığım Sevan…
Türkiye senin kadrini bilmiyor ama Ermeni ulusu genç
cumhuriyetiyle ve de diasporasıyla seni unutmuyor…
Bugün sana verilen ödül aynı zamanda diasporanın büyük
yazarı William Saroyan’a da posthüm bir ödül… Ailesinin terk etmek zorunda
kaldığı topraklarda yüz yıl sonra kayaları yararak yükselen bir Ermeni
aydınıyla paylaştığı bir ödül…
Bir aydın ki Sevan derler adına…
TÜRKÇE
William Saroyan madalyasına layık görülmesi vesilesiyle Sevan Nişanyan’a
destek mesajı
Ermeni aydını, özgür ruhlu Sevan Nişanyan, 2014 Ocak ayından beri cezaevinde. Resmî neden
(“ Şirince köyünde yasadışı inşaat yapmak”) devletin zirvesinde yer alanlar
için de olmak üzere yasadışı inşaat cenneti olan bir ülke açısında hayli
şaşırtıcı bir gerekçe. Türkiye Büyük
Millet Meclisi’nin pek çok üyesi Türkiye’de kaç kişinin “yasadışı inşaat”tan
dolayı cezaevinde olduğunu sordu hükümete. Hükümetse, Nişanyan’ın bu
gerekçelerle cezaevindeki tek kişi olduğu iddiasını doğrular bir biçimde asla
cevap vermedi bu soruya.
Ona yönelik adlî takibatların asıl
nedeni 2008 yılında Yanlış Cumhuriyet
kitabının yılında yayımlanmasına kadar uzanır. Bu kitapta Nişanyan Kemalizm’i
acımasızca eleştiriyordu. Nişanyan O andan itibaren devletin düşman olarak
gördükleri gerçek insan hakları savunucuların geleneksel olarak layık gördüğü
bir muamele türü olan adlî tacize maruz kalmıştır.
İşin aslı Nişanyan Türkiye’deki
ifade özgürlüğünü sınırlayan temel tabulardan üçüne saldırıyordu: Kemalizm,
İslamiyet (2013’de Türk Ceza Yasası’nın 216.
Maddesi çerçevesinde Hz. Muhammet’e hakaretten mahkûm olmuştur) ve
Ermeni Soykırımı. Hâlâ hafızalardaki TV tartışmasında, ünlü inkârcı (ve o dönemde Türk Tarih Kurumu
başkanı) Yusuf Halaçoğlu’na karşı gelmeye cesaret etmişti. Bu da, Türk
televizyonunu denetleyen organ tarafından programın yasaklanmasına yol
açmıştı.
Kabahatlerini ağırlaştıran faktörler:
Nişanyan Türk dilinde uzman çok zeki bir aydın. Oldukça “patavatsız”. Ve bir
Ermeni. Bu kelimenin hakaret sayıldığı bir ülkede, geride kalan Ermenilerden
beklenen şey ağızlarını kapalı tutmalarıdır.
Bizler de Türk makamlarının adalet
sistemini devletin, kurucu ilkelerinin ve dininin eleştirilmesini cezalandırmak
için kullanmasından kaygı duyan büyük Sivil Toplum Örgütlerinin ve Uluslararası
Sevan Nişanyan için Özgürlük ve Adalet Komitesinin seslerine sesimizi
katıyoruz. Bundan dolayı Türk yetkililerinin Nişanyan’ı mümkün olduğunca çabuk
serbest bırakmalarında ısrar ediyoruz.
Alex
Ermenistan ve bölgede kültürel demokrasiyi destekleyen STÖ,
Hyestart.
Sevan Taner
Sevan Nişanyan bugün çok anlamı bir ödül alıyor.
William Saroyan bir tek Ermeni edebiyatının değil, dünya edebiyatının önde
gelen isimlerinden birisi; Ermeni Anayurdu’nun, Anadolu’nun son çocuklarından
birisiydi o… Şimdi onun adına verilen bu ödül yine bu toprakların çıkardığı çok
yönlü bir Ermeni aydınına veriliyor.
Sevan sadece bir edebiyatçı değil, o bir tarihçi,
dil bilimci, sosyolog, siyaset bilimcisi! Bu alanlarda verdiği bazı eserler,
Türkçe sözlük ve Türk dili tarihi üzerine yazdığı kitap örneklerinde olduğu
gibi, konuyla ilgilenen Kurumların çalışmalarından daha değerli. Bu çok
yönlülük ve engin üretim ona “ele avuca sığmaz” bir özellik de veriyor.
Yaratıcılıkların sınır tanımazlığı, ona saldıranlarda tam bir şaşkınlığa
dönüşmüş durumda. Öyle bir şaşkınlık ki bu, Sevan’ı neden tutuklayıp,
hapsedeceklerini bilemedikleri için, onu imar kanununa muhalefetten içeri
aldılar. Tam 17 yılı cezaya çarptırdılar, başka cezalar da yolda… Başta
İstanbul’un lüks villaları olmak üzere kaçak inşaat cenneti bir ülkede,
muhtemelen çoğu kaçak binalarda yaşayanlar Sevan’ı imar kanununa muhalefetten
içerde tutuyorlar. Her halde ilerde insanlık bundan büyük bir komedi diye
bahsedecektir.
Sevan aykırı düşünceleri nedeniyle içerde; bu
Türkiye’nin geleneklerine de çok uygun. Rahip Santoro katilleri örneğinde
olduğu gibi, siyasi cinayet işleyenlerin serbest bırakıldığı, düşünenlerin
hapse tıkıldığı bir ülke Türkiye; tarihte de böyleydi vemalesef yakın gelecekte
de böyle olacağa benziyor.
Son derece karanlık ve kasvet dolu günlerden
geçiyoruz, Sevan’a böyle bir zamanda böyle bir ödülün verilmesi çok anlamlı!
Sevan için susuz bir çölde bir damla su gibi… Ve Sevan, bu bir damla su ile bir
ömür yaşama yeteneğini gösterecek yeteneklere sahip biri. Bu ödül, onun için
karanlık hapishane hücresine sızmış güzel bir ışık anlamına gelecektir ve
Sevan, bu ışığın yardımı ile içinde tuttukları karanlığa inat, onlarca büyük
esere daha imza atacaktır.
Sevan’ıaramızda göreceğimiz günlere özlemle, ona bu
ödülü verenlere candan teşekkürlerimi sunuyorum.
Hrant Dink Komite
Sayın konuklar, bugün, Türkiye Ermeni toplumunun bir
mensubu ve Uluslararası Sevan Nişanyan’a Özgürlük ve Adalet Komitesi’nin bir
üyesi olarak Sevan Nişanyan nezdinde hem gurur, hem de burukluk yaşıyoruz.
Burukluk yaşıyoruz, çünkü Türkiye Ermeni toplumunun önemli
aydınlarından biri olan dostumuz Sevan Nişanyan 33 aydır cezaevinde, bugün
kendisine takdim edilecek olan ödülü almak için aramızda bulunamıyor.
Gururluyuz, çünkü yeniden bağımsızlaşmasının 25’inci
yıldönümünü birkaç gün önce kutlayan Ermenistan Cumhuriyeti’nin Diaspora
Bakanlığı, toplumumuzun değerli mensuplarından biri olan aydın yazar Sevan Nişanyan’ı
William Saroyan nişanıyla ödüllendiriyor.
William Saroyan, Bitlis’ten Amerika’ya göç etmek zorunda
bırakılan Ermeni bir ailenin ferdi. Hayatı boyunca altmıştan fazla kitap, öykü,
oyun ve roman yazan William Saroyan, okyanusun öbür ucunda doğmuş olsa da, ata
yurdu Bitlis’i ziyaret etti. Ebeveynlerinin geldiği memleketle bağını koparmadı
ve ardında bıraktığı eserlerle de bu coğrafyanın bağrından çıkan evrensel bir
değer olarak belirdi hayatlarımızda.
Bugün bu salonda bulunanların birçoğu eminim Ermeni
halkının dünyaya mal olan usta yazarlarından biri olan William Saroyan’ı zaten
tanır ve Aras Yayıncılık tarafından Türkçe olarak da yayımlanan bazı eserlerini
okuma imkanı bulmuştur.
Ermenistan Diaspora Bakanlığı, usta yazar William Saroyan
adına tahsis ettiği nişanı, Diaspora’da Ermeni kültürünün korunması ve
geliştirilmesine yönelik olarak yaratıcı çalışmalar yürüten ve kültürel alanda
başarılara imza atan yetenekli kişilere takdim ediyor.
Bugün, Türkiye tarafından kapalı tutulan Ermenistan
sınırına rağmen, William Saroyan nişanını takdim etmek üzere, Ermenistanlı
milletvekili Aragats Akhoyan’ıve aynı zamanda Diasporalı Ermenileri Türkiye’de ağırlamanın
mutluluğunu yaşıyoruz.
Bugün aramızda, Türkiyeli milletvekilleri, farklı ülke
misyonlarından gelen diplomatlar, yerel ve uluslararası İnsan Hakları
savunucuları, hukukçular, gazeteci ve yazarlar, Türkiye Ermeni toplumunun
kurumlarının temsilcileri de bulunuyor.
Hepinize Uluslararası Sevan Nişanyan’a Özgürlük ve Adalet
Komitesi adına hoş geldiniz diyorum.
Dilbilimci, turizmci ve yazar Sevan Nişanyan, İzmir’in
Şirince köyündeki kendi arazisi üzerine inşa ettiği 40 metrekarelik bir yapının
“imara aykırı” ve “kaçak inşaat” olduğu iddiasıyla tutuklandı ve 2 Ocak
2014’tenbu yana cezaevinde bulunuyor.
Tutuklanmasından kısa bir süre sonra kapalı cezaevine
sürgün edilen Sevan Nişanyan, “güvenlik” gerekçesiyle altı kez cezaevi
değiştirmek zorunda bırakıldı.
Cezaevine konmasının ardından entelektüel üretimi sekteye
uğrayan Nişanyan’ın tutukluluk ve yargılanma sürecini, Uluslararası Sevan Nişanyan’a
Özgürlük ve Adalet Komitesi ve uluslararası insan hakları örgütleri takip
ediyor.
Bu bağlamda, İnsan Hakları İzleme Örgütü Human RightsWatch’ın
Sevan Nişanyan’ın tutuklandığı yıl yayımladığı rapora atıfta bulunmak
istiyorum.
“Türkiye’nin İnsan Hakları Alanındaki Gerilemesi ve
Reform Önerileri” başlıklı raporda, 2013 yılında piyanist Fazıl Say’ın
İslamiyet ve Müslümanlarla ilgili tweetler attığı, on ay hapis cezası aldığı,
fakat cezasının ertelendiği kaydedilirken, aynı suçlamayla yargılanan Sevan Nişanyan’ın
ise “imar kanunuyla ilgili işlediği iddia edilen suç” gerekçe gösterilerek
tutuklanmasına ve cezaevine konmasına dikkat çekildi.
Raporda, Türk Ceza Kanunu’nun 216. maddesinde yer alan,
“Halkın bir kesiminin benimsediği dini duyguları aşağılamak” suçlamasıyla da
yargılanan Sevan Nişanyan hakkında dava konusu edilen iddialar, hâlâ yürürlükte
olması eleştirilere neden olan 301. maddenin uygulanmasına benzetildi. HRW
raporunda, “Bu davalar yakın geçmişte yaygın olarak açılan ‘Türklüğe hakaret’
davalarını andırıyor” dedi.
Raporda, Sevan Nişanyan’ın tartışma yaratan yazıları ve
siyasi görüşleri nedeniyle hedef alındığına ilişkin delillerin olduğu
kaydedildi.
Bugün, organize ettiğimiz bu özel akşamda, Uluslararası
Sevan Nişanyan’a Özgürlük ve Adalet Komitesi olarak, Nişanyan hakkında verilen
hapis cezasını, kitlelerin düşünce özgürlüğü hakkı bağlamında kabul edilemez
bir yaptırım olarak nitelediğimizi bir kez daha vurguluyoruz.
Türkiye’nin resmi tezleriyle barışık olmayan muhalif bir
aydın olan Nişanyan’ın, bu nedenle hapsedildiğini ve cezaevlerinde kötü
muameleye maruz kaldığını hatırlatıyoruz.
Komitemiz, Sevan Nişanyan’ın serbest bırakılması ve ona
uygulanan baskı ve zulme son verilmesi için Türkiye Adalet Bakanlığı’na bu
vesileyle yeniden çağrıda bulunmaktadır.
Komitemiz, Sevan Nişanyan’a uygulanan baskı ve
kısıtlamaların kınanması, bunların bertaraf edilmesi ve Sevan’ın serbest
bırakılması yönünde harekete geçmeleri için dünya kamuoyuna, uluslararası
kuruluşlara ve insan hakları örgütlerine çağrıda bulunmaktadır.
Komitemiz, devletin cezalandırma mekanizmasına kurban
giden, Türkiye’de çok kültürlülüğü savunan ve yaygınlaşması için çaba sarf
eden, bu doğrultuda yaşadığı ülkedeki yurttaşlara değerli bir gelenek sunan bir
aydınına sahip çıkılması yönünde tüm Türkiye vatandaşlarına ve insanlığa
çağrıda bulunmaktadır.
Sevan Nişanyan’a reva görülen adaletsizliğin kabul
edilemezliği, peş peşe gelen dava süreçlerinin tehdidiyle karşı karşıya
olunması nedeniyle biz sivil toplum kuruluşu temsilcilerinin ve insan hakları
savunucularının bir araya gelerek oluşturduğu Uluslararası Sevan Nişanyan’a
Özgürlük ve Adalet Komitesi’nin meramını özetle aktardıktan sonra, sözü şimdi
Sevan’ın avukatlarından biri olan Ergin Cinmen’e bırakıyorum.Avukat Ergin
Cinmen, Sevan Nişanyan’ın yargılanma süreci ve hukuki açıdan bugün gelinen
nokta hakkında bilgi verecek.
ANCA
Dear Sevan:
Dear Sevan:
You have been aptly described as Turkey’s conscience - a writer,
intellectual and iconoclastic dismantler of officially imposed history. A
respected etymologist and famed polymath. A proud Armenian, a citizen
of Turkey educated by two of America’s most prestigious
universities, Yale and Columbia, you have never been afraid to challenge
orthodoxy or fight for human freedom.
And for this, you have been unjustly imprisoned for nearly three years, far
too often in solitary confinement.
The Turkish government has - against all evidence and reason - attempted to
defend your unjust imprisonment due to a building code violation. We
understand, in fact, that you are the only person in prison
in Turkey for a building code violation. And this for building
on your very own property.
As deeply outraged as we are by your unjust imprisonment, we have not been
surprised by your harsh treatment at the hands of a government run by a man who
- on top of all his other crimes - committed one of the most monumental
building code violations of Turkey's history - building a $615 million,
1,150-room presidential palace on protected land, in defiance of a court
order.
Neither Turkey’s selective application of its own laws nor its
undemocratic persecution of its own citizens is lost on its international
partners, even if these governments lack the courage to challenge these
flagrant injustices.
As Turkey's only inmate serving time for a zoning violation, it is clear to
all the world that you have been persecuted not for the location of your
construction but rather for expression of your conscience - and, also, sadly,
it must be noted, because of your Armenian heritage.
Before you were imprisoned, you presciently warned of rising intolerance
for speech in Turkey. You were tragically right. All that you
foresaw has come to pass, and more.
In these trying times - amid such a violent crackdown on all forms of
dissent - Turkey needs more free speech, not less. More debate,
not less democracy. More hope and less fear.
In a country, where Armenians are one the most targeted groups for hate
speech and the President himself considers being called an "Armenian"
an insult, who can deny the role your Armenian identity has played in your
persecution?
In a country where the masterminds of Hrant Dink’s cold-blooded murder
still walk free, who can deny the role your Armenian identity has played in
your persecution?
In a country whose government promotes Armenian Genocide-denial within and
even outside its borders and where demonstrators at government backed rallies
openly chant, "A good Armenian is a dead Armenian," who can deny the
role your Armenian identity has played in your persecution?
On this occasion, as you receive the William Saroyan Award from Armenia's Diaspora
Minister, we recall this great author's defiant words, "Go ahead,
destroy Armenia. See if you can do it. Send them into the
desert without bread or water. Burn their homes and churches. Then
see if they will not laugh, sing and pray again." In your
example, we see the steel will behind Saroyan's words.
We congratulate you on this prestigious award and hope to meet you soon as
a free man. We again call on our United States government,
including Ambassador John Bass, to advocate for your immediate release.
We will continue to fight for your freedom in defense of free speech and in the
interest of a more pluralist, democratic, and progressive future for all the
citizens of Turkey.
Aram Hamparian
Executive Director
Armenian National Committee of America
Prof. Dr. Tessa Hofmann (Savvidou)
Sayın Bay Nişanyan, değerli meslektaşım,
Şahsen hiç karşılaşmamış olsak da Ermenistan Cumhuriyeti
Diaspora Bakanı tarafından verilen William Saroyan madalyasıyla ödüllendirilmiş
olmanız vesilesiyle konuşmamın istenmesinin onur ve ayrıcalığını
yaşıyorum. Bu sizin başarılarınızın
tanınmasının ötesinde bir şeydir.
Sizi, gerek filoloji, gerekse insan hakları alanında,
etnosit ya da kültürel jenosit suçundan kaygı duyan bir meslektaş olarak
görüyorum. Etnosit, jenosit sırasında ve sonrasında gerçekleştirilir. BM
Soykırım Suçunu Önleme ve Cezalandırma Sözleşmesi’nin hazırlayıcısı ve öncüsü
Raphael Lemkin bu suçun ulusal kültürler ve özellikle de azınlık kültürleri
açısından çok önemli, hayatî bir boyut taşıdığını vurgulamıştır; Lemkin
jenosidi şöyle tanımlıyordu:
“(…) ulusal grupların yaşamının temellerini, grupları
bizatihi ortadan kaldırma amacıyla imha etmeyi hedefleyen farklı eylemleri
içeren koordineli plan” olarak tanımlıyor ve diyordu ki: “Bu planın hedefleri,
ulusal grupların , siyasî ve sosyal
kurumlarının, kültürünün, dilinin, ulusal duygularının, dininin ve ekonomik
varlığının parçalanması ve bu gruplara ait bireylerin kişisel güvenliklerinin,
özgürlük, sağlık, onur ve hatta yaşamlarının yok edilmesidir(…)”
Yirmi yılı aşkın bir zamandır bir insan hakları savunucu
ve bir araştırmacı olarak faaliyetlerinizin odağında etnositin belgelenmesi ve
Osmanlı jenosit(ler)inden kalmış bulunan eski Rum köyü Kirkitsa’nın (Kırı(n)ca,
bugün Şirince) mimarî mirasını koruma ve restore etme çabası var. Yunan yazar
Dido Sotiriou, Kirkitsa’yı, ünlü gerçekçi romanı "ΜατωμέναΧώματα”
(“Matomena Homata”, [Kanlı Topraklar - Benden Selam Söyle Anadolu'ya]”, 1962;
İngilizcesi: “Farewell, Anatolia!”)’nın kahramanı Manolis Axiotis’in köyü
olarak anlatmış ve daha sonra da ziyaret etmiştir; bu romanın Türkçesi 16 baskı
yapmıştır.
Index Anatolicus’unuz ve Adını Unutan Ülke (2010) ve
Hayali Coğrafyalar adlı kitaplarınız, kayıp ve el koymaların gerçek boyutunu
kavramak isteyenler için çok sağlam kaynaklardır.
Tok sözlü eleştiri anlayışınız ve çevre koruma
faaliyetleriniz, kuruluşundan beri kendi adına işlenen kitlesel suçlarla asla
yüzleşmeyen bir devletin idarî ve hukukî sisteminin doğurduğu zulüm ve acılara
maruz kalmanıza yol açmıştır. Seçkinlerin ve hep bu seçkinlerden çıkan devlet
adamlarının geçmişle yüzleşmeyi inatla reddetmeleri, suçun daha fazla suç
yarattığı ve şiddetin iç politikaların bir aracı haline getirildiği bir durum
yaratmıştır. Bu durum, her şeyden ve herkesten önce, etnik, dinî ya da cinsel
azınlıkların üyeleri açısında son derece tehlikeliydi ve tehlikeli olmaya devam
etmektedir. 20nci yüzyılın başlarındaki Ermeni yazar ve aydınların tarihlerine
bakacak olursak son derece trajik örneklerle karşılaşabiliriz. Sizin kaderiniz
de can sıkıcı bir süreklilik gösteriyor: Ermeni asıllı bir Türk vatandaşı
olmak, eleştirel ve açık sözlü bir aydın olarak Türkiye’de yaşamak, hâlâ, hatta
21nci yüzyılda bile aykırı nitelikler sayılıyor.
En kısa zamanda değişmesini ummaktan başka çaremiz yok.
Bu değişimler için Türkiye’de ve dışında çok çalışmaktan başka çaremiz yok.
Sevgili ve değerli meslektaşım Sevan, Türkiye, azınlıklar
ve şahsınız için kaygılanan herkesin hedefi bu olmalıdır.
Kalbî tebrik ve dileklerimi sunuyorum,
Tessa Hofmann
Çeviri. Attila Tuygan
ERMENİSTAN MECLİSİ BAĞIMSIZ MİLLETVEKİLİ ARAGATS AKHOYAN
Ermeni yazar, dilbilimci, düşünce insanı, aydın Sevan Nişanyan
bugün cezaevinde. Üzüm bağlarıyla çevrili kendi arazisi üzerine bir ev inşa
ettiği için, “kaçak inşaat” yaptığı gerekçesiyle hapis cezasına çarptırıldığı
belirtiliyor. Beden hapsedilebilir,fakat özgür düşünceyi ve özgür bir
yüreği,demir parmaklıklar ardında tutmak mümkün mü?
Bugün bizler özgürlükçü bu insana, bir diğer özgür
düşünceli yazar olan William Saroyan’ın adıyla,William Saroyan nişanını takdim
etmek için buradayız. Ermenistan Diaspora Bakanlığı, bu vesileyle, Sevan Nişanyan’ın
Ermenice diline, Ermeni kültürünün korunmasına ve geliştirilmesine yönelik
olarak gösterdiği fedakar çabalarını takdirle karşıladığını
göstermektedir.
İstanbul Ermenilerinin özgün kültürel değerlerine haiz Sevan
Nişanyan’ın edindiği zengin deneyim ve birikimler, insanlığın sorunlarına çözüm
üretilmesine de hizmet etmiştir. “Küçük Oteller Kitabı”, “Sözlerin Soyağacı” ve
diğer eserleri bunun kanıtıdır.Bu yetenekli bilim insanının, Türkçenin de
araştırılması ve geliştirmesine büyük katkıları vardır. “Türkçe Etimolojik
Sözlük” adlı kitabı, Türkçe dilinin
tarihinde eşsiz bir yere sahiptir.
Sevan Nişanyan gibi bir aydının hapsedilmesi,artık
eksiden olduğu gibi yaşayamayacağımızın ve Türkiye toplumunun iyileşmeye
ihtiyacı olduğunun bir göstergesidir. Nitekim, bölgesel gelişmeler de bunu
gerektirmektedir.
Dost olmak varken, neden kin güden dargınlar olarak
kalalım? Ermenilerle Türklerin birlikte yaşaması tarihsel bir kaderdir.O halde
neden kara gözlüklerimizi çıkartıp geleceği beraber renklendirmeyelim? Her yıl
Taksim’de toplanan ilerici aydınların isteği de bu değil mi?
Sevan Nişanyan’ı destekleyen Ermenilerin ve
Türkiyelilerin; İsmail Beşikçi’nin, Fikret Başkaya’nın, Ali Nesin’in, Sait
Çetinoğlu’nun, Ragıp Zarakolu’nun, Ahmet Önal’ın ve diğerlerinin isteği bu.
Onlar, meşru bir şekilde Sevan Nişanyan’ın Türkiye Anayasası’nda da güvence
altına alınan yaşam ve ifade özgürlüğü hakkını talep ediyorlar.
Sevan Nişanyan da, Hrant Dink ve diğerleri gibi katı ön yargıları
yıkmış, özgür ve makul değerler taşıyan biri olarak, Ermeni ve Türkiye halkları
için kinden, korkudan arınmanın ve serbest düşünmenin örneği olmuştur.
Hrant Dink de,iki halk arasında geçmişte kopmuş olan
ilişkilerin onarılmasını önemsemiş, ülkeleri yakınlaştırmak için her iki
tarafın da yararına olacak ekonomik ve kültürel platformların
oluşturulabileceğine inanmıştı.
Fakat Türkiye’nin yürüttüğü mevcut politikalar ne yazık
ki böyle bir imkan
sağlamıyor. Türkiye kendi geçmişiyle yüzleşmek istemiyor,
oysa bu ileriye yönelik olarak adım atmanın en kısa yolu.
Şimdilik kültürel diplomasi platformundayız, bu durum
elbette değişebilir, fakat bunun için taraflar olarak kompleksleri aşmak
zorundayız.

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.