Övgü Pınar
Ermenistan ziyaretine bugün başlayan Papa Francesco,
Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda yaptığı konuşmada 1915 olaylarını
"soykırım" olarak tanımladı. Papa’nın geçen yıl, 1915’in 100.
yıldönümü sebebiyle Vatikan’daki San Pietro Bazilikası’nda düzenlediği ayinde
"soykırım" sözcüğünü kullanması üzerine Türkiye-Vatikan ilişkilerinde
kriz yaşanmıştı. Türkiye, Vatikan Büyükelçisi Mehmet Paçacı’yı geri çağırmış,
diplomatik çabalar sonucunda Paçacı görevine 10 ay sonra, geçen Şubat ayında
dönebilmişti.
Papa'nın Ermenistan ziyareti öncesinde ise Vatikan’dan
gelen işaretler Papa’nın bu ziyarette "soykırım" sözcüğünü
kullanmaktan kaçınacağı şeklinde yorumlanmıştı.
Vatikan Sözcüsü Peder Federico Lombardi’nin bu sözcükle
ilgili bir "siyasi tuzağa düşmek istemediğini" söylemesi ve ardından
da önceki gün Papa’nın Ermeni halkına yönelik video mesajında
"soykırım" kelimesini kullanmaması, Vatikan’ın Türkiye ile yeniden
diplomatik sorun yaşamamak için "ihtiyatlı" davrandığı izlenimini
doğurmuştu.
Papa’nın Ermenistan’da yapacağı konuşmanın yazılı metni
Vatikan’a akredite gazetecilere önceden dağıtılmış, bu metinde de
"soykırım" sözcüğünün yer almadığı, “Metz Yeghern” (Büyük Felaket)
teriminin kullanıldığı dikkat çekmişti.
'Metnin dışına çıktı'
Ancak Papa Francesco, Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj
Sarkisyan tarafından Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda ağırlanmasının ardından
yaptığı konuşmada, yazılı metnin dışına çıkarak 1915 olaylarını
"soykırım" olarak niteledi.
Geçen yıl 12 Nisan’da Vatikan’da düzenlediği "Ermeni
şehitliğinin 100. yılı için kutsal ayinini" hatırlatan Papa, şöyle devam
etti:
"O sırada, sizin halkınızı vuran ve muazzam sayıda
insanın ölümüne yol açan Metz Yeghern’in, Büyük Kötülüğün yüzüncü yılı
anılıyordu. Bu trajedi, bu soykırım, maalesef geçen yüzyıl yaşanan üzücü bir
katliamlar listesinin başlangıcı olmuştur. Bunlar, halkların tümünü imha etmeyi
planlamaya varacak derecede faillerin zihnini karartan kabul edilemez ırksal,
ideolojik ve dini gerekçeler yüzünden mümkün olabildi. Ne üzücü ki, diğer
ikisinde olduğu gibi bu olayda da, büyük uluslararası güçler yüzlerini başka
tarafa çevirmişti."
Papa Francesco, 12 Nisan 2015’teki ayininde "Son
yüzyılda insanlık 3 büyük trajedi yaşamıştır" diyerek bunlardan ilkinin
"genel olarak 20. yüzyılın ilk soykırımı olarak görülen ve Ermeni halkına
karşı yapılan" diğer ikisinin de “Nazizm ve Stalinizm tarafından
işlenenler” olduğunu söylemişti.
Sarkisyan: Suçlu arayışında değiliz
Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan da “Binlerce
yıllık tarihimizde Ermeni halkı çok sayıda zorlukla karşılaştı. Soykırımdan
yabancı güçlerin baskısına, dostlarımızın umursamazlığına ve inkara kadar”
dedi.
Vatikan tarafından dağıtılan İngilizce metne göre
Sarkisyan konuşmasında Papa’nın geçen yılki ayininde “soykırım” kelimesini
kullanmasını “adaletin zaferi” olarak niteledi.
Sarkisyan, "İnsanlığı vuran toplu katliamların ilki
olan Ermeni Soykırımı'nı tarihi ve inkar edilemez bir gerçek olarak takdim
ederek Katolik Dünyası'nın kalbinden insanlığa verilen adalet mesajı, 1915'ten
2015'e kadar geçen 100 yılın ardından "Adaletin Zaferine" inanmamızı
sağlıyor" dedi.
Papa’nın geçen yılki ayininin ardından "Ermeni
Soykırımı'nın tanınması yönünde yeni bir dalganın" oluştuğunu belirten
Sarkisyan, "aldatmaca ve inkar, tarihi adalet karşısında titremeye
başlar" ifadelerini kullandı.
Ermenistan Cumhurbaşkanı sözlerini, "Biz suçlu
arayışında değiliz. Yalnızca her şeyin adlı adınca anılmasını istiyoruz, çünkü
bu sayede geçmişin tanınması, bağışlamanın kucaklanması ve temiz bir vicdanla
iki komşu halk gerçek bir uzlaşmaya ve refah içindeki bir ortak geleceğe doğru
hareket edebilir" diye sürdürdü.
Sarkisyan, “Bugün Ermenistan hala barışı arzuluyor. Her
halükarda biz barışçıl görüşmeleri çatışmaya tercih ediyoruz. Barışa giden yol
ne kadar zorlu olursa olsun biz bölgede barış içinde bir arada yaşamaya
hazırız. Ben iyimserim: İnsanlığın yüzyıllardır beslediği özgürlük ve barış
hayalinin bir gün gerçeğe dönüşeceğine inanıyorum” diye konuştu.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.