Sevan Nişanyan’ın İndex on Censorship Dergisi Röportajı

Index:  Siz ne tür bir yazarsınız? 

SN:  Tanınmama vesile olan başlıca eserim, şimdi üçüncü baskıda olan Türkçe etimolojik sözlüğüm.  Yirmi seneyi aşkın süredir bıkmadan çalışıyorum bu sözlük üzerinde.  Hapisteki birinci senem boyunca üzerinde çalışmaya bol bol vakit bulduğum bir sonraki baskısı 1500 sayfayı geçecek.  Türkçe tarihsel dilbilimi alanında böyle bir çalışma daha önce pek denenmiş değil.  Yaptığımın kapsam değil ama önem açısından etmolojide Skeat gibi İngiliz öncülere veya leksikografide Oxford İngilizce Sözlüğünün editörü James Murray’e benzer olduğuna inanmak isterim.

Türk ya da Türkiyeli? Türkiye'de kimlik tartışması

Arus Yumul /Sosyolog

Osmanlı İmparatorluğu kendini, her ne kadar bir eşitlikten sözedilmese de, çok-etnikli ve çok-mezhepli görüyorken, Türkiye Cumhuriyeti kimlik, din ve kültür bütününde tek bir kimlik dayatmıştır. Başta Kürtler olmak üzere bir dizi grup Türk ulusal kimliğine asimile edildiler. Gayri-Müslim Hıristiyan ve Yahudi azınlıklar ise sembolik olarak bu ulusal aidiyetin dışında bırakıldılar. Bilgi Üniversitesi öğretim görevlilerinden, sosyolog Arus Yumun ile Türk ve Türkiyeli arasındaki tartışmayı ele aldık.Türk vatandaşlarından söz etmek genelde, ayrıcalıklı kimlik adına 'Ne Mutlu Türküm Diyene' sözünün de işaret ettiği azınlıkların asimilasyonunu savunmak demektir. Buna karşılık, Türkiye vatandaşlarından bahsetmek, vatandaşlık aidiyeti ve çoğunluk kültürü, çoğulcu ve çokkültürlü kimlikten yana ayrıştırmak demek.

Diyarbakır’daki Ermenilerin kimlik uyanışı

Gafur Türkay / Diyarbakır Surp Giragos Kilisesi Yönetim Kurulu Üyesi

Bu söyleşide Gafur Türkay, 1955 yılından önce çok sayıda Ermeni’nin yaşadığı Diyarbakır’ın tarihi şehir merkezinde yakın zamanda Türk ordusunun gerçekleştirdiği yıkımlara değiniyor. Gafur Türkay bir kısmı 2011 yılında ibadete açılan ve bölgedeki Müslümanlaştırılmış Ermeniler topluluğu tarafından hemen benimsenen ve çok sayıda ziyaretçi için güvenli liman olarak Kabul edilen Ermeni Kilisesi Surp Giragos’un restorasyonunun önemine değiniyor.  Artık yıkık dökük olan Gavur mahallesi yok oldu. İçi epeyce hasar görmüş olsa da Surp Giragos Kilisesi ise ayakta duruyor. Diyarbakır’ın yanı sıra bölgede Müslümanlaştırılmış Ermeniler konusu ile kimlik konularını ele alan Gafur Türkay, vaftiz olmaya karar veren birkaç Müslüman Ermeninin karşılaştıkları zorlukları da ifade ediyor.

Asbarez / Ara Khachatourian with Garo Paylan

Video: URL
https://youtu.be/NN8bTTyNm0A

Markar Esayan: Alman parlamentosunun kararı Ermeniler’i ilgilendirmiyor

Pınar Erbaş - Özel Röportaj / haberturk.com

Almanya parlamentosunda sözde Ermeni soykırımı yasasının kabulü hakkında AK Parti İstanbul Milletvekili Markar Esayan HABERTÜRK'e konuştu… Açık yüreklilikle söylüyorum; Alman parlamentosundaki bu tasarı ve karar Ermenileri ilgilendirmiyor. Çünkü tasarıyı sunanların Ermenilerin hayatı ya da acısıyla ilgili herhangi bir endişesi yok. Tam tersine, ben mesela şahsen kendimi taciz edilmiş gibi hissediyorum. Acımın parlamentolarda araçsallaştırıldığını hatta üzerinde tepinildiğini hissettiriyor bu bana. Ayrıca büyük haksızlık. Doğru yöntem bu değil, hiçbir faydası yok. Siz bir ülkeye topyekûn “Soykırımcı” derseniz oradaki tüm kanalları tıkarsınız. Hrant Dink’in de benzer bir söylemi vardı; “Dünyanın Ermeni soykırımını tanıması benim gözümde 5 para etmez” demişti...

Sevim Dağdelen (Bundestag): Bu tarihi gündür, adaletin zaferi olur

Parlamento Dışişleri Komisyonu üyesi, Sol Grup Siyasi işler sözcüsü Sevim Dağdelen, Bu tarihi bir oylama olacak. İlk kez Almanya Bundestag’ında parlamentonun ezici çoğunluğunun görüşü dikkate alınarak açık ve yanlış anlamalara mahal vermeyecek şekilde Ermeni Soykırımını tanıyan bir belge sunulacak. Bununla uzun bir süre sonra Sol Grubun talepleri dikkate alınmış olacak. Biz her zaman Türk resmi organlarının soykırımı inkar eden politikalarına yönelik iktidar koalisyonunun gösterdiği sahte saygıya karşı olduk. Bundestag’da büyük koalisyonunun, NATO çerçevesinde Türkiye’yle sıkı askeri işbirliğini tehlikeye düşürmemek için şu ana dek Soykırımın tanınmasına hazır olmaması bir skandaldır. Ermeni Soykırımı, tasarının başlığında yer alacaktır. Bu büyük bir başarır, adaletin zaferi, aydınlığın zaferidir.

Prof. Dr. Mitat Çelikpala Yanıtladı İslam Zirvesi Nasıl Okunmalı?

Haluk Kalafat

Prof. Dr. Mitat Çelikpala, İslam Zirvesi sonrası Türkiye'nin dış politikasını bianet için değerlendirdi... Çelikpala’ya göre bu Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinin İslam İşbirliği Teşkilatı’nda etkin bir konumda olduğuna işaret ediyor. Oysa zirve boyunca, ev sahibi ülke ve gelecek üç yılın dönem başkanlığını yürütecek olan Türkiye’nin etkin bir güç olduğu gibi bir algı yaratılmak istenmişti. Çelikpala’ya bu algının ne kadar doğru olduğunu sorduğumuzda yanıtı “Hayır” oldu. “İran ile Suudi Arabistan’ın liderlik ettiği Sünni blok arasında gerilim büyük. Mısır Arap dünyasının bir diğer etkili gücü olarak bambaşka bir yerde duruyor… Çelikpala AKP iktidarının dış politikasındaki temel bir hatanın altını çiziyor: “Diplomaside büyük söz söylemekten kaçınmak gerekir. Hatta yapmadan önce konuşulmaz, yapar öyle konuşursunuz. Söylem üzerinden yürütülen diplomasiyi içeride siyasi propaganda malzemesi olarak kullanmaya çalışmak sorunu büyütür. Şöyle bir yanılgı da söz konusu; kendilerini masada müzakere eden taraflardan biri olarak değil masayı yöneten lider gibi görüyorlar. Bu masadaki diğer aktörleri gözardı etmek anlamına geliyor ve masadan elleri boş kalkıldığında başarısızlık başkasına yüklenmeye çalışılıyor. Geriye ‘one munite’ gibi içeride güçlü ama dışarıda karşılığı olmayan ya da geçici yansımaların söz konusu olduğu, etkisiz söylemler kalıyor”. (HK)

Ayşe Hür, Radikal'in kapatılmasıyla ilgili Aydın Doğan'ı eleştirdi.

Bilgehan Uçak / Haberdar (Özel) - Kapatılan Radikal yazarı ve tarihçi Ayşe Hür, Radikal'in kapatılma sürecini, Türkiye'de gittikçe yaygınlaşan 'linç kültürü'nü ve siyasi gelişmelerle ilgili değerlendirmelerde bulundu. Radikal'in kapatılmasıyla ilgili Aydın Doğan'ı eleştiren Hür, "Keşke Aydın Doğan Ömer Seyfettin'in Diyet hikayesindeki gibi -mecazi anlamda elbette- kolunu kesip koysaydı iktidarın önüne de başı dik şekilde devam etseydi hayatına" dedi.

Ozinian: This is about the right to self-determination of the people of Nagorno Karabakh and Azerbaijan and Turkey must learn to respect this.

Alin Ozinian, the Regional Analyst of Armenian Assembly of America, talks to Demokrat Haber about the latest armed confrontations in Nagorno Karabakh. Analyst underlines that the ceasefire agreement reached on Wednesday is an opportunity, once again, to reach a peaceful settlement to the conflict.

‘Aliyev rejimi zorda: Panama belgeleri, Karabağ’la gölgeleniyor’

Hrant Kasparyan/ Demokrat Haber

Azerbaycan’da ülkedeki muhalefeti bastırmak için siyasi bir argüman olarak öne sürülen Karabağ sorununun bu kez Aliyev ailesinin yolsuzluk iddialarına şemsiye olduğu belirtiliyor… Ermenistan’ın başkenti Yerevan’da yaşayan Amerikan Ermeni Asamblesi bölge analisti Alin Ozinian ile Karabağ sınırında yaşanan gerilimin perde arkasını ve Türkiye medyasında ele alınış şeklini konuştuk:

“Azınlıkların sırtlarındaki yüklerden kurtulmaları gerek”

Yaşar Bildirici

Doç. Dr. Toros Alcan bu dönem Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü Azınlık (Cemaat) Vakıfları Temsilciliği ve Vakıflar Meclisi Üyeliği görevini yürütüyor. Kendisiyle 2015 yılında başladığı görevini ve Türkiye’de azınlıklara bakışı konuştuk... AK Parti hükümetinin pozitif icraatlarından biri oldu bu; Ermeni yurttaşımıza en üst seviyede Türkiye’yi temsil etme payesi verdi. Ancak sokakta bunu yaşayamıyoruz. Devletin üst kademesinden pozitif bir bakış var ama sokağa baktığınız zaman da halen eski hastalıklar devam ediyor, eski algıyı bir türlü kıramıyoruz. Bu çift taraflı bir algı aslında. Azınlık toplumlarında da var, biz buralı mıyız, neden biz buralı değiliz düşüncesi… Erzurum Pasinler Belediye Başkanı’nın anma töreninde yaptığı konuşmayı biliyorsunuz; “hain Ermeniler”. Gerçi sonra açıklama yaptı, özür diledi, “Elime verdikleri metni okudum sadece” dedi. Tabi bu kabul edilebilir bir gerekçe değil. Daha önce de dediğim gibi, bagajlarımız var, kendi sırtlarımızda yükler var.

‘En önemli ihtiyacımız adalet’ Matematikçi Prof. Dr. Ali Nesin, gündemi değerlendirdi.

Bilgehan Uçak / Haberdar 

Kürt sorunuyla ilgili konuşan Nesin, "Kürtlerin özgürlüğü doğal olarak hepimizin özgürlüğü demek olacaktı. Bu yüzden HDP'nin Türkiyeleşmesi çok önemliydi. Ama AKP ve PKK buna müsaade etmedi. HDP de ne şiş yansın ne kebap gibilerden ortalarda dolanınca olmadı… Türkiye için çok büyük bir şans kaçmıştır, bir daha da böyle bir şans 30 yıl boyunca gelmez" şeklinde konuştu.… Sevan Nişanyan’ın “içerde” olmasını kabul edemiyorum... Sevan Nışanyan’ın tabuları yıkmaya karar veren bir Ermeni olması, hiç kuşkusuz içeride olmasının, en azından bu kadar uzun süre içeride olmasının başlıca nedeni. Ama kamuoyunun ilgisizliğinin nedeni sanırım başka. Sevan çok kişiyi kırdı. Çok düşman kazandı. Sağdan sola, dindarından laikine her kesime yapıştırmıştır bir iki tane. Özellikle kişisel ilişkilerinde hoyrat davrandı. Birçok insan onunla şahsi ilişkisinde aşağılanmış hissetti. Sevan'ın hayranı da çoktur ama medya camiasında düşmanı da çoktur…

Kapsamlı Analiz

12 Kasım Çarşamba tarihli JAMANAK gazetesinde yayınlanan, Ara Koçunyan'ın Etyen Mahçupyan'la söyleşisini aktarıyoruz.